Cinema Trivia: Historische onjuistheden

In het februarinummer van Snapshots, het tijdschrift van de Vereniging van de Vlaamse Filmpers VVF, heeft Inge Schelstraete het in haar bijdrage Van Homeros tot Batman over kostuumfilms, die zelden historisch correct zijn. Dit naar aanleiding van de komende release van The Odyssey van Christopher Nolan. Een foto die daarvan al vrijgegeven werd toont Matt Damon (die Odysseus vertolkt) met een zogenaamde helmbos. Veel historici merkten daarover op dat dit geschiedkundig niet juist is omdat in de Trojaanse Oorlog soldaten ronde helmen droegen die gemaakt waren uit everzwijnslagtanden. In 1960 is een intact harnas met zo’n helm (zie bovenste foto) gevonden uit dat tijdperk. Homerus, de auteur van de verfilmde avonturen, ging vermoedelijk uit van de in zijn éigen tijd gebruikelijke uniformen: de Trojaanse Oorlog vond in de twaalfde of dertiende eeuw voor onze jaartelling plaats en Homerus leefde eeuwen later, van circa 800 tot circa 750 voor Christus. Het zal vast wel een goede spannende film zijn. Vermoedelijk ook een beetje voorspelbaar voor wie de Ilias en de Odyssee kent.

https://mededelingen.over-blog.com/article-hippisch-anachronisme-80636740.html

Leuke woorden

Allolalie, banjer, carobbe, donkerslag, eemter, fermoor, garm, hemelwaterafsluiting, inkel, levada, nissenhut, patjol, trub.

Uit de kast (CLXIV): Pijn en puin verdwenen

Eens in de maand ga ik voor deze rubriek met de ogen dicht voor mijn poëziekast staan om daar een willekeurige bundel uit te nemen. Deze keer is dat Pijn en puin verdwenen – Jonge Vlaamse estetische [sic] poëzie, een door Werner Cranshoff samengestelde bloemlezing (Marnix Pocket, Manteau, Brussel, 1965), waaruit ik bladzijde 73 met daarop Gedicht in Barmouth van Nic van Bruggen opensloeg:

Het oog om oog ontgaan van liefde
kent de luister van het lichaam net,
maar hoor hoe de zon het vonnis bezingt
van deze nachtelijke omhelzing.

En zie hoe het licht in haar klimt
als een trage kleur,
hoe ik de lucht bewoon zuinig
als een engel en zedig als de zee.

Passanten

Mijn kameraad Albert Hagenaars wierp nog eens licht op een monotype, Passanten, die ik al weer negenentwintig jaar geleden maakte. Ik was die gans vergeten, maar het is al zeg ik het zelf nog steeds een sterk beeld.

Ongeloofwaardige namen

Avondvrede. Berkenhof. Hof ter Scheld. Huizeken van Nazareth. Onze Lieve Vrouw van Antwerpen. Het Perrehof. Allemaal namen van woonzorgcentra waaraan niemand zich kan storen. Soms heb je er echter waarbij je je afvraagt wie die in hemelsnaam bedácht kreeg. Bijvoorbeeld wzc Paradijs. Dat lijkt me ongeloofwaardig. Of, aangenomen dat je je daar pas op hoge leeftijd meldt, wzc Dageraad…. 

Vreemde overeenkomsten

Sommige mensen ontdekken de meest onwaarschijnlijke verbanden. Zo vond een supporter van voetbalclub Liverpool erg vreemde overeenkomsten. In 1981 won Liverpool de Europa Cup 1. In datzelfde jaar trouwde prins Charles (met Diana), won Liverpool 17 wedstrijden in de Premier League en eindigde de club op de vijfde plaats. Norwich en Crystal Palace waren dat jaar de degradanten. In 2005 won Liverpool de Champions League (voorheen Europa Cup 1), trouwde prins Charles (met Camilla), wonnen The Reds 17 wedstrijden in de Premier League, eindigden ze op de vijfde plaats en….waren Norwich en Crystal Palace de clubs die degradeerden! Straf, hè?

Hoogbouw op komst

Aan de leien en in de zijstraten daarvan hier in Antwerpen verdwijnen allengs de burgerwoningen. Die werden en worden opgekocht door projectontwikkelaars die er etage- of kantoorgebouwen voor in de plaats zetten. Zo hier en daar is er zo’n burgerwoning die zich manmoedig handhaaft als het dorpje van Asterix en zijn plaatsgenoten, zoals deze aan de Van Eycklei. We zagen er nu een bord op dat ze verkocht is. Ook hier zal dus op korte termijn  hoogbouw verrijzen.

Merkwaardig kleurverschil

Welk een merkwaardig kleurverschil tussen deze twee clementines: de ene oranje en de andere groen terwijl ze nota bene uit hetzelfde netje komen. Deze vrucht verbaast me wel vaker: af en toe heb je er een met één of zelfs géén pit en even later een met niet minder (ik telde ze toen) dan zéstien pitjes.

Een stuk socialer

In dit hypergeïndividualiseerde tijdsgewricht heeft de autostop fiks aan populariteit ingeboet, maar in de beginjaren van de automobilie waren chauffeurs een stuk socialer en werden lifters veel gemakkelijker meegenomen.

Kostelijk simplistisch

Op de onvolprezen blog Mainzer Beobachter van Jona Lendering kwam ik deze kostelijk simplistische wereldkaart van Hekataios tegen:

https://mainzerbeobachter.com/2026/01/22/hekataios-van-milete/#more-141092

Een stuk sfeervoller

Nog steeds zijn we blij met Amélie Poulains bedlampje. Het staat hier weliswaar niet naast een bed maar bij onze werkplek, en die ziet er daardoor aangelicht een stuk sfeervoller uit.

Bijzondere plaatsen

Bladerend in het fotoalbum kwam ik twee opnamen tegen van bijzondere plaatsen waar ik ooit uit eigen werk voor mocht lezen: op het bordes van het gemeentehuis van Assenede, en in een nis van de haagbogen in de Prinsentuin in Groningen.

Nummertje overgeslagen

Pedro Julião was de eerste en enige Portugese paus. Hij was tevens de enige arts aan het hoofd van de Kerk. Hij liet zich als Christus’ plaatsvervanger op aarde Johannes XXI noemen. Het is niet geheel duidelijk waarom, wellicht een ordinaire ‘telfout’, want er is nooit een Johannes XX geweest. Hij had een snor, en las veel. Zijn dood was eigenaardig: hij had na zijn aantreden achter het pauselijk paleis een studeerkamer laten bouwen maar die klus was niet vakkundig geklaard, waardoor het plafond instortte en hem bedolf.

Stadse aanblik

Iedere keer weer als ik in Tram 7 zit en van de Sint-Katelijnevest over de Meirbrug de Huidevettersstraat in rijd geniet ik van de aanblik op de Boerentoren, en herinner ik me sterk welk een grootstadse indruk die toch op me maakte toen ik hem als jongetje voor het eerst aanschouwde….

Goedgekeurd

“Wat een léuke naam voor een wassalon!” Dat waren we onmiddellijk met elkaar eens. Het verbaasde ons ook meteen dat niemand in deze branche er ooit eerder op gekomen was….

Vernoemd naar een pletwals

Iedere dag weer kun je iets leren: tot nu toe was ik er van uit gegaan dat de formatie Buffalo Springfield (die haar plaats in de popgeschiedenis alleen al verdient met het nog immer adembenemend mooie Expecting To Fly) vernoemd was naar Buffalo en Springfield, twee steden waarvan ik aannam dat een of meerdere leden van de groep daar vandaan kwamen. Maar neen: Buffalo Springfield is een merk pletwals!

Bijna aaibaar (91)

 

Leuke woorden

Algazel, bonang, cimaas, deek, eeltschoeier, faribool, gaps, hannik, ins, kalkemenietje, lidhauw, meuntuig, purk, reen, viervorst.

Duidelijk getrokken lijn

De grenzen van Europa zijn door al dat water eromheen in het zuiden, westen en noorden behoorlijk duidelijk. Waar de grens tussen Europa en Azië juist ligt is al lang onderwerp van debat. Op twee plaatsen is het overzichtelijk. In Istanboel is de overgang met die beide zijden van de Bosporus goed te overzien, maar alleen bij Jekaterinenburg is het écht klip en klaar: de Oeral vormt tussen beide continenten de grens, en die is daar goed zichtbaar getrokken. Als je aan de ene kant van die streep staat ben je in Azië, stap je erover dan bevind je je ‘bij ons’.

Herkende illustratie

Kwam een jaargang van het tijdschrift De Verkenner tegen. Ik kende dat niet (was nooit bij de verkenners) maar herkende wel de illustratie op de voorkant van het nummer van november 1956. Die moet ooit in een blad hebben gestaan dat me wél onder ogen kwam. Een magazine als De Misdienaar is er bij mijn weten echter nooit geweest. Hoe dan ook: zó heb ook ik er – tijdens de ‘diensturen’ in de Heilig Hartkerk dan toch – in mijn jongensjaren bijgelopen.

Toch maar die van € 6

Ik heb even staan twijfelen bij deze wankelmoedige winkelier, maar besloot me toch maar de neutrale schoensmeer van € 6 aan te schaffen….

Verdwenen namen

Er is in Nederland weer een overzichtje van de populairste jongens- en meisjesnamen. De vaakst gegeven namen waren in 2025 voor jongens Noah, Liam, Luca, Sem, Mees, James, Lucas, Sam, Finn en Levi en voor meisjes Noor, Olivia, Nora, Julia, Mila, Sophie, Emma, Yara, Milou en Sara. De tijden veranderen, en de namen ook. In mijn geboortejaar 1954 bestond de Top 10 bij de jongens uit Johannes, Jan, Cornelis, Hendrik, Willem, Petrus, Wilhelmus, Gerardus, Antonius en Pieter, en bij de andere kunne uit Maria, Johanna, Anna, Elisabeth, Cornelia, Wilhelmina, Catharina, Hendrika, Adriana en Petronella. Niet een naam is in die lijstjes dezelfde. Niet één….

https://meergemengdeberichten.blogspot.com/2022/12/de-verdwijning-van-maria.html

Luguber speelgoed

Hoe ik erop terecht kwam weet ik niet, maar ineens ontdekte ik dat er behalve al dan niet tinnen speelgoedsoldaatjes ook al dan niet tinnen gewónde en/of stervende speelgoedsoldaatjes worden vervaardigd. Van krijgers uit de Romeinse tijd, uit de Napoleontische, uit de Groote Oorlog, en uit die in Vietnam. Het heeft beslist iets lugubers, maar er zal wel een markt voor zijn zeker.

 

Momentopname

De cultuurdragers die zich momenteel in mijn onmiddellijke nabijheid bevinden: Michael Apteds onvolprezen serie 7 Up (tot en met 49 Up), North van Elvis Costello, The Digital Silk Road – China’s Quest to Wire the World and Win the Future van Jonathan E. Hillman en milde.DWNGHNDLNGN van Frank Pollet.

Muffige lekkernij

Het kost mij moeite een truffel een lekkernij te noemen. Wat mij betreft heeft ze een eerder muffig smaakje. Maar veel mensen, en dat weze hen van harte gegund hoor, houden ervan en betalen grif veertig euro voor twee exemplaartjes. 

Gekoesterd uitzicht

Kwam deze oude foto’s van onze buurman de Nationale Bank weer eens tegen. Wat een mooi soort patina hebben ze toch. Op de ingekleurde kaart is de Bourlastraat (die vroeger Sint-Jorispoortstraat heette) waarin ik dit zit te tikken links, op de twee andere rechts van dat megalomane gebouw te zien. Het is in al die jaren niet gewijzigd, en ik koester nog dagelijks het uitzicht dat ik erop heb.

Afzonderingen

Op Afzonderingen verzamel ik de gedichten die ik schrijf bij ondertitels van sommige films. Af en toe neem ik daar kleine dialogen uit, of isoleer ik zinnen. Levert somtijds verrassende resultaten op:

https://afzonderingen.blogspot.com/

Vergeten liedje

Nou kan ik toch al dik een halve eeuw uit Radar Love van Golden Earring The radio’s playing some forgotten song / Brenda Lee’ Coming On Strong meezingen, maar ik heb eigenlijk nog nooit naar dat vergeten liedje geluisterd. Dat moest er maar eens van komen. Brenda is er ondertussen 81….

https://www.youtube.com/watch?v=FjX61f4qrDg

Hè, bah....

Het liefst heeft Putsch de kippenpaté van Sheba. Af en toe neem ik van hetzelfde merk ook wel eens een blikje gegarneerde kippenstukjes mee. Daar zitten ook wat doperwtjes en kleine stukjes paprika, tomaat en wortel in. Normaliter eet hij zijn bakje kraakhelder schoon maar van die gegarneerde kippenstukjes laat hij altijd wat van die ‘gezonde’ elementjes liggen….

Ik mis ze nu al

Wanneer ik dezer dagen, zelfs nu ze al weer aan het lengen zijn, mijn wandeling naar de supermarkt maak geniet ik van de besneeuwde daken, de feestverlichting in de straatjes en de lampjes in de bomen. Ik weet dat alles in het  voorjaar anders oogt, maar ik mis ze nu al.

Een uitkomst

Ja ja kinders: vroeger mocht er nog reclame worden gemaakt voor tabak. Shag-, sigaren- en sigarettenproducenten konden hun merken vrijelijk aanprijzen. Er hingen destijds, niet alleen in horecagelegenheden maar ook gewoon op straat, sigarettenautomaten. Een uitkomst voor wie zomaar zonder rookwaar kwam te zitten na sluitingstijd….

Prima slogans

Soms leveren reclamebureaus puik werk af. Kwam een erg sterke slogan tegen voor het sigarettenmerk Chief Whip: Chief Whip op ieders lip! Leuk dubbelzinnig. Een bijzonder mooie reclameleuze heb ik ook immer Drink louter Kabouter gevonden. Tot zover dit Gemengd Bericht.

Uit de kast (CLXIII): Paul Demets

Eens in de maand ga ik voor deze rubriek met de ogen dicht voor mijn poëziekast staan om daar een willekeurige bundel uit te nemen. Deze keer is dat De schaamsoort van Paul Demets (Poëziecentrum, Gent, 2024), waaruit ik bladzijde 75 opensloeg:

Er waren de kauwen die met okkernoten gooiden
op het terras. Op de tegels roffelden schedeltjes
springlevend. De stokroos hield zich staand,
zevenblad kreeg vaste voet. Ik probeerde

de woekering te vatten. De koekoek herhaalde
onverschillig zijn onomatopee. Zo kondigde de regen
zich aan. Wat ik haar voorlas, leek vergeefs
nog te verzamelen voor een nest.

Vanuit vogelperspectief had ik het moeten bekijken:
eromheen draaien
de kringredenering, haar woede daarom
en voor het vallen
de adem in.

Nog steeds niet gewend....

Wanneer de weervrouw zegt “Er wordt sneeuw verwacht in het zuiden van het land.” dan maakt mijn hart een sprongetje. Maar dan volgt al snel het moment dat ik me realiseer dat ik weliswaar geboren en getogen ben in het zuiden van een land maar dat dat Nederland was en dat ik nu al decennia in het nóórden van een land woon en dat dat België is. Dat soort dingetjes blijft toch wennen….

Veel geluk in 2026!

 

Achterstevoren

“De Bijbel is het raarste boek. Hij zit achterstevoren. Hij begint waar hij op had moeten houden. ‘En God zag al wat Hij gemaakt had, en zie, het was zeer goed’: een mooier einde is er niet. In het begin was iedereen gelukkig, op het eind minder. Niks eind goed, al goed. Het bestverkochte boek ter wereld heeft geen happy ending maar een happy start.” In Het menselijk tekort grossiert Midas Dekkers in dergelijke fascinerende beschouwinkjes.

Simpelweg mooi

Hier heeft iemand liefdevol een paar eh, ja wat zijn het eigenlijk?, staan voorzien van een nieuwe verflaag. Mijn kennis van bouwkunde is te gering om er een naam op te kunnen plakken, maar het gaat me om het effect: dit is toch een heus objet trouvé? Kunst zonder als dusdanig bedoeld te zijn? Ik vind het simpelweg móói....

Ochtendsnapshots

Zomaar twee vluchtige opnames van een vroeg ochtendlijk boodschappenrondje: de aanbieding op de afdeling charcuterie, en – met op de achtergrond een nog lege Meir – de graffiti in de tram….

Zuurvrij 49

De tijd vliegt. Ik kan me nog als de dag van gisteren het eerste nummer van Zuurvrij herinneren. Ondertussen zijn de Berichten uit het Letterenhuis toe aan aflevering 49. Er komen weer boeiende onderwerpen aan bod zoals de opmerkelijke loopbaan van Geert van Bruaene, eerste uitbater van het Brusselse kunstenaarscafé Goudblommeke van Papier, en de gecompliceerde verhouding tussen Maurice Gilliams en Lodewijk de Vocht.  Een erg fijne bijdrage in Zuurvrij 49 is, van Karl Scheerlinck, Tussen penseel en publiciteit over (de man op de foto hierboven) Herman Verbaere.

Scheerlinck belicht leven en werk van kunstenaar Herman Verbaere (1905-1993) die tevens reclameschilder was en met zijn vele affiches (jarenlang maakte hij die voor de NMBS) een groot publiek vertrouwd maakte met zijn stijl. Het is fijn dat Het Letterenhuis ook zorgvuldig omgaat met affiches en posters en die deftig archiveert en bewaart. Verbaere maakte beeldschone reclames voor de spoorwegen en allerhande toeristische bestemmingen. Goed dat het werk van die mens eens van onder het stof werd gehaald.