Correcte historische decors

Voor de uitmuntende serie Babylon Berlin (waarvan nu 19 september op ARD het vijfde, en jammer genoeg laatste, seizoen begint) had ik dolgraag locatiescout en requisietenmanager willen zijn. Het lijkt me geweldig om het Duitsland dat van Weimarrepubliek naar Derde Rijk transformeert van een zo correct mogelijk historisch decor te voorzien. Alleen al de affiches en dag- en weekbladen van toen verantwoord in beeld brengen lijkt me een uitdaging op zich.

Echte blauwe voeten

Albrecht Rodenbach bedoelde in zijn Ei! het lied der Vlaamse zonen, / met zijn wilde noordertonen, / met het oude Vlaams Hoezee. / Vliegt de blauwvoet? Storm op zee! met de blauwvoet geen echte vogelsoort maar een mythische zeemeeuw die op zou duiken bij zwaar weer. Vermoedelijk wist Rodenbach niet dat aan de kusten van de Stille Zuidzee de Sula nebouxii woont en vliegt. Dat is de blauwvoetgent, en die heet niet voor niets blauwvoetgent: het lijkt wel of hij met zijn poten in een potje verf heeft gestaan….

De boom die huilt

Belgen zeggen tegen rubber caoutchouc. Fascinerende naam. Nooit geweten waar die vandaan komt. Rubber wordt gemaakt uit latex, de kostbare vloeistof uit de hevea (Hevea brasiliensis). Las nu dat de inboorlingen de hevea ca-hu-chu noemen. Dat betekent ‘boom die huilt’. Ca-hu-cu: caoutchouc! Weer een mysterietje minder….

https://meergemengdeberichten.blogspot.com/2020/07/buitenland.html

Verdwijnende namen

Erg tevreden  ben ik altijd geweest met mijn voornaam. Maar erg veel wordt die niet meer gegeven. Vorig jaar (van september 2025 tot september 2026) werd er in Vlaanderen welgeteld één (= 1) pasgeboren jongen Bert gedoopt. En in Nederland bieden de databanken van het Meertens Instituut (de laatste negen jaar zijn nog niet toegevoegd) eveneens een gestaag dalende lijn. In mijn geboortejaar 1954 werden er 64 jongens Bert gedoopt. Qua populariteit van mijn naam was 1966 het topjaar, met 144 verse Berten. Zocht even na hoe het de namen van mijn broer en ons zusje verging. Peter is bij ons de koploper: in zijn geboortejaar 1957 kwamen er 1949 Peters bij, in het topjaar 1964 waren dat er maar liefst 2425. In 1963 was Nelleke een van de 13 meisjes die zo genoemd werd. ‘Haar’ topjaar was, met 45 Nellekes, 1986. Maar onze namen, de grafieken hierboven getuigen daar duidelijk van, zijn langzaam maar zeker uit beeld aan het raken….

Bijna aaibaar (98)

 

Kleurrijke toespijs

Mijn voorkeur gaat uit naar de filet d’Anvers en de rosbief maar die belet niet dat ik met plezier kan bestuderen wat er zoal in aspic wordt vervaardigd, en door welke toespijs er zoal spek wordt gelardeerd. De vitrine van de afdeling charcuterie wordt er alleszins kleurrijk van.

Jongleur met fragmenten

Tijd om mijn Dode dingen zijn langzaam weer eens te belichten. Dat dacht ik toen ik teruglas wat Erick Kila hier ooit over schreef: “Bert Bevers’ door cinema geïnspireerde gedichten brengen poëtisch avontuur op hoog niveau. In de cyclus Dode dingen zijn langzaam, geschreven onder invloed van Terry Gilliam’s Tideland, is de dichter een jongleur met fragmenten (film)tekst. In een warreling van dialoogachtige zinnen ontstaan magie en mysterie. Let wel: het gaat om een autonoom dichtwerk naast de film.”

https://turfland.blogspot.com/

Geen vrede maar een zwaard

Je kunt er vele kanten mee uit. Het is dus wel begrijpelijk dat velen zich nog immer tot exegese van de Bijbel aangetrokken voelen. Dat dacht ik toen ik, er weer eens doorheen bladerend, bleef haken aan Mattheus 10:34. De algemene gedachte is dat Jezus ons alleen maar over naastenliefde en vrede predikte, maar neen: “Denk niet dat ik op aarde vrede ben komen brengen. Ik ben geen vrede komen brengen, maar een zwaard.”

Whisky in het zonneke

Ik sluit niet uit dat zelfs verstokte geheelonthouders goesting krijgen in een nipje whisky als ze het zonneke zo op de Chivas Regal zouden zien schijnen als op ons drankkastje het geval is.

Een ervaren jongeman

Een foto uit de oude doos. Hier roei ik, mijn snor nog ros, op de Cam. Achter me zie je iemand punteren. Hetgeen niet zo eenvoudig is als het lijkt. Herinner me dat ik in de lach schoot toen ik een jongeman passeerde die maar niet van de wal loskwam en alsmaar rondjes bleef draaien. Toen ik naar hem knipoogde zei hij: “It's allright. I'm experienced. I've been doing this for 25 minutes now....”

Opperste concentratie

Bij het pakken van iets anders kwam ik in een la weer de speelgoedmuis tegen die ik kocht toen we Putsch in huis namen maar waarnaar hij nooit om heeft gekeken. Eens kijken of hij er ondertussen wel interesse in had. Verbazend hoe láng een poes in opperste concentratie naar een potentiële ‘prooi’ kan blijven staren. Het duurde wel drie minuten vooraleer hij de nepmuis van de bank mepte….

Leuke nutteloze weetjes

Zomaar twee volkomen nutteloze maar leuke weetjes. Willie Watson was Engels cricketinternational. Hij was echter dubbel getalenteerd want Willie Watson was óók Engels vóetbalinternational. Dát kunnen niet veel mensen zeggen. Wat ik ook nog even kwijt wil: niet alleen de vader van de sympathieke Club Brugge-aanvaller Romeo Vermant, Sven, speelde voor Club Brugge maar ook Romeo’s grootvader (op de kleurenfoto)  én overgrootvader kwamen voor Club Brugge uit! Vier generaties die in het eerste elftal van een en dezelfde club speelden, ook dat is heel bijzonder.

"Hè, lekker!"

Normaliter word ik voor een zonderling aangezien wanneer ik vertel dat ik een liefhebber van regen ben, maar na deze bespottelijk droge en hete zomer meen ik medetrampassagiers vaker “Hè, lekker!” te zien denken als ze zien hoe frisse vette druppels tegen het raam kletteren….

Verbazingwekkend bouwen

Ik blijf het uiterst verbazingwekkend vinden hoe spinnen webben bouwen. Waar beginnen ze in vredesnaam? En hoe kan het dat ze in het niéts van die draden kunnen spannen? Ik zie ook nooit spinnen begínnen met weven. Zo'n web ís er gewoon ineens.... 

Uit de kast (CLXXI): Peter Nijmeijer

Eens in de maand ga ik voor deze rubriek met de ogen dicht voor mijn poëziekast staan om daar een willekeurige bundel uit te nemen. Deze keer is dat De lippen van Max Ernst van Peter Nijmeijer (Fizz Subvers Press, Alkmaar, 1974), waaruit ik bladzijde 37 met daarop peckham rye 1970 opensloeg:

van verre kusten deze
tafel zend ik wilde
enthousiaste briefjes naar jou
die in een kale lege witte kamer

zonder kachel naakt zit weg
te kwijnen, van een zondig
leven droomt

en af en toe je schaars
geheugen op een tape zet.

Onderweg met de tram: Lijn 107 in Essen

In het Ruhrgebied onderhoudt Lijn 107 de verbinding van Gelsenkirchen Hauptbahnhof over de Trabrenbahn en Essen Hauptbahnhof naar Bredeney en vice versa:

https://www.youtube.com/watch?v=XGhjht5AMQA

Eindelijk!

Naar men zegt snakken de meeste kinderen dikwijls naar vakantie, maar dat heb ik nooit gehad. Ik ging immer graag naar school en herken me dus meer in dit gezelschap waarvan ik me zo voorstel dat het juichend het nieuwe leerjaar begroet.

Late titels

Luister weer eens naar The Alternative Way, de eerste grote hit van Anita Meyer. Het is een duet met Hans Vermeulen, die het nummer ook schreef. Ineens valt me iets eigenaardigs op: pas de allerlaatste woorden van de tekst van het liedje zijn de titel: The Alternative Way. Dat hoor je niet dikwijls, dat de titel zo láát opduikt. Momenteel schiet me als ander voorbeeld alleen Virginia Plain van Roxy Music te binnen.

Verwaarloosbaar klein

De computers waren al uitgeschakeld. Maar gelukkig ben ik van een generatie die nog iets op kan zoeken in bóeken. Wilde even zeker weten of het Engels voor ijsvogel, zoals ik des middags stellig had beweerd tegen een vriend, kingfisher is. Sloeg het Van Dale Groot Woordenboek Engels-Nederlands op de bladzijden 816-817 (linksboven kinetic, rechtsonder kitchen) open! Tien minuten later hadden we het over die innemende acteur John Goodman. Hoe oud die is. Ongeveer onze leeftijd? Pakte Halliwell's Who's Who In The Movies? uit de kast, en klapte de pagina's 168-169 (linksboven Goldoni, Lelia, rechtsonder Gordon, Ruth) open. Wiskunde is een bij mij eerder zwak ontwikkelde kunde maar ik weet zéker dat de kans om binnen tien minuten twee keer op exact de juiste bladzijde terecht te komen in een fors boek klein is, verwaarloosbaar klein….

Uit een stadje in de heuvels

Soms kom ik op mijn website een link tegen waaraan ik al lang niet heb gedacht. Zoals nu die naar mijn cyclus Gedichten uit een stadje in de heuvels. Tijd om die weer eens onder de aandacht te brengen:

http://stadjeindeheuvels.blogspot.com/

Wezenlijk anders

Kwam twee foto’s tegen die me in herinnering brachten hoe we vroeger qua geluidsdragers toch wezenlijk anders muziek consumeerden dan in deze tijd waarin we haar via cd’s beluisteren of, nog veel moderner, via YouTube of zogenaamde streaming-diensten als Spotify.

Onwaarschijnlijke maaltijd

Merkwaardig toch hoe een stripverhaal onze conceptie van een periode in de geschiedenis kan beïnvloeden: in Asterix de Galliër en de vele vervolgalbums zien we Asterix en Obelix (en hun stamgenoten) zich om de haverklap te goed doen aan everzwijn. Bovendien is Obelix menhirhouwer. Nu blijkt een aantal details uit deze verhalen historisch incorrect: de oude Galliërs droegen niet alleen geen broekriemen maar bretels, evenmin vervaardigden ze menhirs. Die lagen al in Bretagne lang voordat de Kelten er kwamen wonen. Het meest frappant: de oude Galliërs beschouwden wilde zwijnen als heilige dieren! Dat Galliërs everzwijnen aten is dus net zo onwaarschijnlijk als de kans dat je een Indiër een koe ziet slachten....

Stalen schoonheid

Met techniek heb ik niet echt iets, maar af en toe manifesteert er zich een soort stalen schoonheid die ik toch wel kan waarderen. Dit industrieel erfgoed langs de Rijnkaai bijvoorbeeld. Die historische hijskranen vormen een bijzonder ensemble.

De juiste klemtóón

Realiseerde me weer hoe moeilijk het soms voor niet-Nederlandstaligen moet zijn om de accenten juist te zetten in onze taal: stel dat je zin krijgt om een sonnetje te schrijven over het zonnetje. Leg maar eens uit aan iemand die het Nederlands niet van huis uit machtig is dat het sonnétje is maar niet zonnétje (of omgekeerd wel zónnetje maar niet sónnetje). Tot zover deze door de zonneschijn in gang gezette overpeinzing.

Vergeten juweeltje

Zwervend op het wereldwijde web kwam ik About tegen, een album uit 1968 van het sprankelende bandje Grapefruit. Een vergeten juweeltje. Wat een aanstekelijke melodieën allemaal, welk een fijne arrangementen en harmonieën, lekker gezongen en smakelijk gespeeld. Zó hoort popmuziek voor mijn oren nog steeds te klinken. Oorwurm van dienst hic et nunc: You’re bringing me down Dear Delilah. About is gewoon te beluisteren via YouTube. Warm aanbevolen!

Gracieus trouw

Zo bijna exotisch gracieus, en je hoeft er niet eens voor naar de Zoo. Wat een ongelooflijk mooie vogels zijn toch de zwanen. Ze zijn elkaar ook levenslang trouw.

Cinema Trivia: Broer en zus bij Robin Hood

Actrice Jane Asher (80 ondertussen) was aanvankelijk vooral bekend als de verloofde van Paul McCartney. Haar broer Peter (inmiddels 82) werd beroemd als helft van het duo Peter & Gordon met hits als A World Without Love, Woman, True Love Ways en Lady Godiva, en later als briljant producer van albums van onder meer James Taylor en Linda Ronstadt. Voorafgaand aan dat alles was hij als jongetje echter ook nog acteur. Zo dook hij in 1955 op in The Talking Head, een aflevering uit de reeks Colonel March Of Scotland Yard, waarin hij tegenover Boris Karloff stond en in 1956 (met zijn zusje) in Children Of The Greenwood uit de serie Robin Hood. Die programma’s haalden destijds hier nooit het scherm, maar het wereldwijde web bewaart ze netjes….

https://www.youtube.com/watch?v=JLDaYteWegU

https://www.youtube.com/watch?v=gQHnm7EgaWc

Leuke woorden

Antimoon, blimp, divette, eegde, fazel, geode, hamspoen, idist, kwanza, lidhauw, merkeldag, naroem, omzitters, rakleuver, skyr, tontine, zwilk.

Welk een diversiteit!

Het Duits en het Nederlands hebben veel verwantschap, maar een klaproos is géén Klapfrose.  Klatschmohn klinkt evenwel een beetje vertrouwd. Het valt me op dat een klaproos in veel talen echt volledig anders heet: valmue (Deens), poppy (Engels), unikko (Fins), coquelicot (Frans), paparoena (Grieks), rosolaccio (Italiaans), mak (Pools), amapola (Spaans) en gelincik (Turks). Welk een diversiteit!

Alweer verdwenen

Wát een geweldige uitvinding vond ik als cinefiel de videorecorder destijds toch. Voortaan kon je zomaar wanneer je dat wilde thuis films bekijken en herbekijken, terug- en vooruitspoelend. Toen deze reclame in 1975 verscheen had vrijwel niemand een idee wat voor machine dat betrof. Wij hadden niet heel veel later ook een Betamax. Als ik het me juist herinner kostte een lege Betamax-videoband in de jaren tachtig ƒ 25. Jaja kinders, de tijden zijn veranderd!

Weer wat geleerd

Toen ik tegen onze taxichauffeur zei dat hij vergeten was zijn gordel om te doen vertelde hij ons dat hij dat niet hóeft. Een taxichauffeur mág zijn gordel om doen, maar is dat niet verplicht om voldoende bewegingsvrijheid te hebben mocht de situatie in zijn wagen daarom vragen. De keuzevrijheid geldt echter alléén wanneer hij passagiers heeft. Dat wist ik niet.

Haarloze stukjes poot

Putsch Bevers, heertje op leeftijd, was voor onder meer nazicht op zijn nieren voor een medische controle bij de dokter. Toen hij uit zijn roesje ontwaakte zat er op elk van zijn voorpootjes een kale plek, geschoren voor bloedafname en infuus. Hij is weer thuis en stelt het wel, maar we kijken natuurlijk nog wel een poosje tegen die vreemde haarloze stukjes poot aan….

Geen invloed op Amerikanen

Wat popmuziek betreft heb ik altijd een voorkeur voor de Britse gehad. Uit de Nieuwe Wereld wisten en weten veel minder artiesten me te boeien. Ineens realiseer ik me wat daar vermoedelijk aan ten grondslag ligt: beschaafde Europeanen van mijn generatie groeiden voor The Beatles er waren op met Cliff Richard & The Shadows. Letterlijk álle Europese gitaristen van enige betekenis, zélfs die van The Beatles, zeggen zwaar beïnvloed te zijn door Hank B. Marvin en diens unieke geluid. Vermits The Shadows nimmer succesvol zijn geweest aan de andere kant van de oceaan is er geen Amerikaanse gitarist die zegt begonnen te zijn na het horen van Hank B. Marvin. En dat heb ik daar waarschijnlijk altijd al aan af gehoord….

Nog steeds herkenbaar

Ik ben weer eens bezig in Getijden van Prudentius in de vertaling van Louis van de Laar, oud-burgemeester van mijn moederstad Bergen op Zoom. In de inleiding wordt Caesaraugusta genoemd als een van de mogelijke geboorteplaatsen van Prudentius. Caesaraugusta betekent in het Latijn Keizer Augustus. Caesaraugusta werd in de loop der tijd Zaragoza, en wie een beetje moeite doet kan in de klank van die nieuwe naam nog steeds de oude herkennen….

Uit de muur?

De Belgen volledig vreemd en door hen in Nederland met afgrijzen gadegeslagen is de automatiekwand. Veel lager kunnen in hun ogen culinaire eigenaardigheden niet zakken. Al erg lang woon ik tussen de beschaafde Belgen, maar af en toe – slechts héél af en toe, maar toch – bekruipt me plots nog een kortstondig verlangen naar een rundvleeskroket uit zo’n muur….

Woeak

Mocht u zich afvragen wat twee wandelstokken die op een schedel geslagen worden voor geluid maken dan is dit wellicht een nuttig Gemengd Bericht: Woeak.

Ballustrada veertig

Bij de post de jongste Ballustrada. Kloeke editie ter gelegenheid van het 40-jarig bestaan van dit dappere literaire tijdschrift: 188 bladzijden! Op de nummers 69 en 70 staan mijn Aantekeningen uit het theater. Ik verkeer in goed gezelschap, want in deze Ballustrada staat ook vers werk van onder anderen Tijs van Bragt, Chrétien Breukers, Philippe Cailliau, Hendrik Carette, Emma Crebolder, Job Degenaar, Ingmar Heytze, Wim Hofman, Anton Korteweg, Yvonne Né, Jabik Veenbaas en Rien Vroegindeweij.

Waarom marcheren?

Af en toe duiken er op YouTube van die merkwaardige filmpjes op van letterlijk hónderden eenden die in gesloten formatie over straat marcheren. Een komisch maar toch ook uitermate merkwaardig verschijnsel want eenden zijn vogels en vogels kunnen vliégen. Waarom zouden ze in vredesnaam marchéren?

Geen fysiek contact

Boeiende opmerking van Johan Boskamp: in voetbal kun je gelijkspelen, in andere sporten (noem maar wat: basketbal, tennis, wielrennen) gaat het om wínnen! Nooit zo bij stil gestaan eigenlijk. Ook niet bij het gegeven dat volleybal de enige teamsport is waarbij er geen fysiek contact is….

Ponton krijgt vorm

Enige tijd geleden vroeg ik me af of die houten terrasvormige constructie waarmee ze in het Stadspark in de weer zijn een permanente zou zijn en ja hoor: De noord-oostzijde van de Stadsparkvijver krijgt een ponton op de oever en boven het water. Deze toegankelijke houten constructie moet een nieuwe verblijfsplek worden om te genieten van het park en de vijver. 

https://meergemengdeberichten.blogspot.com/2026/06/terras-in-de-maak.html

Soentjies blaas uit nagtreine

De Zuid-Afrikaanse dichter Bernard Odendaal leerde ik kennen op een poëziemanifestatie in Tilburg. Bij die gelegenheid werd deze foto gemaakt, waarop van links naar rechts Martin Beversluis, Desmond Painter, Bernard, Carina van der Walt, Annelie David, ik en Fleurs du mal-hoofdredacteur Jef van Kempen staan. Bernard zette Weg, een gedicht dat ik schreef bij het heengaan van de dichter Wilfried Adams, naar het Afrikaans om. Ik kwam die vertaling weer eens tegen, en uiteraard ben ik daar nog immer fier op. In het bijzonder op de vertaling van ongezien zoals kushandjes uit nachttreinen, een beeld dat ongesiens soos soentjies blaas uit nagtreine werd. Is dat niet wonderschoon?