Late voorrang

Kwam een archieffilmpje van de openbare omroep tegen over de invoering van de algemene voorrang van rechts in het verkeer, die op 1 december 1961 voor behoorlijk wat chaos zorgde. Het verbaasde me in hoge mate dat die voorrang in België toen pas werd ingevoerd. Ik dacht eigenlijk dat die er overal ‘altijd’ geweest was. Dat was niet zo. In Nederland kwam de algemene voorrang van rechts er in 1936, eerder dan in Duitsland waar hij op 1 januari 1938 van kracht werd. Het merkwaardige is dat het rechts ríjden in heel Duitsland pas officieel werd doorgevoerd op 17 maart 1939. In Frankrijk dan bestaat de priorité à droite al sedert 1793. Soms (maar slechts heel soms hoor) zijn ze er bijtijds bij in dat eigenaardige land.

Eérst uit laten plassen!

Voor ik de bibliotheek wilde verlaten moest ik nog even plassen en toen ik beneden in de bieb de hoek van het pissoir omsloeg stond daar al iemand pipi te doen: een agent in volle uitrusting dus met handboeien, revolver, matrak en de hele mikmak. Hij schoot in de lach toen ik zei dat ik nog nooit zo veilig geplast had en vertelde dat hij van zijn eerste patrouille ooit onthouden had dat je iemand die je wilt bekeuren voor wildplassen éérst uit moet laten plassen….

Indrukwekkend duo

Toch merkwaardig hoe goed je bepaalde dingen opslaat en onthoudt terwijl ze geen duidelijk nut hebben: tijdens de Olympische Winterspelen bezie ik met welgemeende bewondering de wonderschone oefeningen die de kunstschaats(t)ers op het ijs brengen. Nou weet ik dat Loena Hendrickx, een aardig meisje, een van de Belgische kunstschaatsers is maar voor de rest ken ik er werkelijk niet één naam van. Waarom kan ik dan nog probleemloos het succesvolle kunstschaatsduo uit mijn jonge jeugd benoemen? Hans Jürgen Bäumler en Marika Kilius moeten destijds een onuitwisbare indruk op de kleine Bertie Bevers hebben gemaakt….

Onbekende heldennamen

Gil Jourdan. Ric Hochet. Tif & Tondu. Achille Talon. Spirou & Fantasio. Gaston Lagaffe. Veel Nederlandse stripliefhebbers zullen onbekend zijn met deze namen van Belgische striphelden. In het Nederlands kennen ze die ongetwijfeld, want in vertaling heten ze respectievelijk namelijk Guus Slim, Rik Ringers, Baard & Kale, Olivier Blunder, Robbedoes & Kwabbernoot en Guust Flater. Tot zover dit Gemengd Bericht.

Uitgestorven scheldwoord

Waarom weet ik niet maar ik moet opeens denken aan een uitgestorven ‘scheldwoord’ dat mijn opa me wel eens toewierp als ik in zijn ogen iets raars of ‘stouts’ had gedaan: “Vuilen bolsjewiek!”. Hij was van 1 december 1900 dus in zijn jonge jaren moet in die woelige tijden van de Russische revolutie bolsjewiek als serieus pejoratieve term vast en zeker brede ingang hebben gevonden. Je hoort nu nooit meer iemand voor bolsjewiek uitgemaakt worden.

Walscha

De stad Antwerpen eert weliswaar regelmatig haar literaire telgen met een standbeeld, maar aan het onderhoud daarvan wordt beduidend minder aandacht geschonken. Vooral van de geboorte- en sterfdata en van namen vallen geregeld cijfers en letters weg. Zo zijn er al heel wat leerlingen van het Sint-Ludgardisinstituut aan de Maarschalk Gérardstraat die niet beter weten dan dat de daar door Wilfried Pas vereeuwigde schrijver Gerard Walscha heet, en niet Gerard Walschap.

Onderweg met de tram: Lijn 4 in Antwerpen

In Antwerpen onderhoudt Tram 4 de verbinding tussen Berchem Station / Groenenhoek en het kruispunt Zwaantjes in Hoboken:  

https://www.youtube.com/watch?v=tR-ezgt655A

Momentopname

De nabije cultuurdragers zijn hier momenteel Menschen am Sonntag van Robert Siodmak en Edgar G. Ulmer, Vlucht 714 van Hergé, Wildnissen van Xavier Roelens en Miserere Opus 44 van Hendryk Mikołaj Górecki.

Afhap

Dames (misschien sommige andere soorten mensen ook wel, ik zal diplomatiek zijn in dit woke tijdperk) maken bij het aanbrengen van lippenstift gebruik van de techniek van het zogenaamde afhappen. Bij het aanschouwen van een afdruk daarvan vroeg ik me af of er hier nu sprake is van een afhap. Ik vind dat alleszins een leuk woord….

Echt schier

Hoorde de weerman zeggen dat een front het Iberisch schiereiland nadert, en vroeg me plots af waarom we het nooit over het Italiaans schiereiland hebben. De Pyreneeën hebben een lengte van 430 kilometer, terwijl de kortste afstand tussen de Tyrrheense en Adriatische Zee maar zo’n 230 kilometer is. Je kunt wel vinden dat Italië zich op het Apennijns schiereiland bevindt. Kwam tijdens mijn zoektochtje overigens deze foto tegen van een echt dúidelijk schiereiland(je): Lošinj in Kroatië.

De echte meisjes

Veel mensen van mijn leeftijd horen bij bepaalde namen onmiddellijk een liedje. De gezichten daarbij zijn veel minder bekend. Hier zomaar drie foto’s van meisjes die wereldberoemd werden alleen op basis van hun voornaam. Zij waren de inspiratiebron voor Ritchie Valens, Buddy Holly en Paul Anka. Dit zijn van boven naar beneden Donna Ludwig, Peggy Sue Gerron en Diana Ayoub die voort blijven leven in Donna, Peggy Sue en Diana.

Op de foto met Zidane

Dit is een van mijn lievelingsfoto’s. Zo dikwijls krijg je niet de gelegenheid op de plaat te gaan met Zidane. Toen ik eens voor een artikel achter de schermen van de Zoo mocht dwalen liet de verzorgster me met hem kennismaken. De beeldschone okapi is een van mijn lievelingsdieren.

Nadere beschouwing

Even dacht ik dat er twee spinnen op het plafond zaten maar het bleek bij nadere beschouwing toch slechts één huisgenootje, met zijn schaduw.

De mensen

Het woord Aboriginals is een duidelijk voorbeeld van een exoniem. Zelf noemen zij zich nimmer zo.  Hun Selbstbezeichnung is Koori. Koori betekent letterlijk ‘de mensen’ . Ook de namen Inuit en Sioux betekenen letterlijk ‘de mensen’. Tot zover dit Gemengd Bericht.

Adembenemend hoog

Hergé en Edgar P. Jacobs waren de uitvinders van De Klare Lijn, maar hun eigen laatste strips vertoonden een dalende lijn. De albums die Henk Kuijpers in navolging van De Klare Lijn tekent blijven daarentegen van adembenemend hoge kwaliteit. Zijn recente avonturen van Franka zijn net zo knap, zo niet nog knapper, getekend als de eerste. En dat terwijl Kuijpers, klaarblijkelijk niet gehinderd door reumatische slijtage, toch al 79 is. Chapeau.

Wat een verschil in waardering....

Soms sta ik werkelijk verbaasd van het verschil in waardering van bepaalde lieden in verschillende culturen. Zo wordt hier in het Westen Pontius Pilatus (van 26 tot 36 A.D. landvoogd van Judea) niet bepaald tot de meer populaire historische figuren gerekend. De Ethiopische kerk echter verklaarde Pontius Pilatus....heilig! Hij en zijn echtgenote Procula worden in de Ethiopische Kerk vereerd. Procula is ook in de Orthodoxe Kerk nog een gevierde heilige.

Cinema Trivia: Historische onjuistheden

In het februarinummer van Snapshots, het tijdschrift van de Vereniging van de Vlaamse Filmpers VVF, heeft Inge Schelstraete het in haar bijdrage Van Homeros tot Batman over kostuumfilms, die zelden historisch correct zijn. Dit naar aanleiding van de komende release van The Odyssey van Christopher Nolan. Een foto die daarvan al vrijgegeven werd toont Matt Damon (die Odysseus vertolkt) met een zogenaamde helmbos. Veel historici merkten daarover op dat dit geschiedkundig niet juist is omdat in de Trojaanse Oorlog soldaten ronde helmen droegen die gemaakt waren uit everzwijnslagtanden. In 1960 is een intact harnas met zo’n helm (zie bovenste foto) gevonden uit dat tijdperk. Homerus, de auteur van de verfilmde avonturen, ging vermoedelijk uit van de in zijn éigen tijd gebruikelijke uniformen: de Trojaanse Oorlog vond in de twaalfde of dertiende eeuw voor onze jaartelling plaats en Homerus leefde eeuwen later, van circa 800 tot circa 750 voor Christus. Het zal vast wel een goede spannende film zijn. Vermoedelijk ook een beetje voorspelbaar voor wie de Ilias en de Odyssee kent.

https://mededelingen.over-blog.com/article-hippisch-anachronisme-80636740.html

Leuke woorden

Allolalie, banjer, carobbe, donkerslag, eemter, fermoor, garm, hemelwaterafsluiting, inkel, levada, nissenhut, patjol, trub.

Uit de kast (CLXIV): Pijn en puin verdwenen

Eens in de maand ga ik voor deze rubriek met de ogen dicht voor mijn poëziekast staan om daar een willekeurige bundel uit te nemen. Deze keer is dat Pijn en puin verdwenen – Jonge Vlaamse estetische [sic] poëzie, een door Werner Cranshoff samengestelde bloemlezing (Marnix Pocket, Manteau, Brussel, 1965), waaruit ik bladzijde 73 met daarop Gedicht in Barmouth van Nic van Bruggen opensloeg:

Het oog om oog ontgaan van liefde
kent de luister van het lichaam net,
maar hoor hoe de zon het vonnis bezingt
van deze nachtelijke omhelzing.

En zie hoe het licht in haar klimt
als een trage kleur,
hoe ik de lucht bewoon zuinig
als een engel en zedig als de zee.

Passanten

Mijn kameraad Albert Hagenaars wierp nog eens licht op een monotype, Passanten, die ik al weer negenentwintig jaar geleden maakte. Ik was die gans vergeten, maar het is al zeg ik het zelf nog steeds een sterk beeld.

Ongeloofwaardige namen

Avondvrede. Berkenhof. Hof ter Scheld. Huizeken van Nazareth. Onze Lieve Vrouw van Antwerpen. Het Perrehof. Allemaal namen van woonzorgcentra waaraan niemand zich kan storen. Soms heb je er echter waarbij je je afvraagt wie die in hemelsnaam bedácht kreeg. Bijvoorbeeld wzc Paradijs. Dat lijkt me ongeloofwaardig. Of, aangenomen dat je je daar pas op hoge leeftijd meldt, wzc Dageraad…. 

Vreemde overeenkomsten

Sommige mensen ontdekken de meest onwaarschijnlijke verbanden. Zo vond een supporter van voetbalclub Liverpool erg vreemde overeenkomsten. In 1981 won Liverpool de Europa Cup 1. In datzelfde jaar trouwde prins Charles (met Diana), won Liverpool 17 wedstrijden in de Premier League en eindigde de club op de vijfde plaats. Norwich en Crystal Palace waren dat jaar de degradanten. In 2005 won Liverpool de Champions League (voorheen Europa Cup 1), trouwde prins Charles (met Camilla), wonnen The Reds 17 wedstrijden in de Premier League, eindigden ze op de vijfde plaats en….waren Norwich en Crystal Palace de clubs die degradeerden! Straf, hè?

Hoogbouw op komst

Aan de leien en in de zijstraten daarvan hier in Antwerpen verdwijnen allengs de burgerwoningen. Die werden en worden opgekocht door projectontwikkelaars die er etage- of kantoorgebouwen voor in de plaats zetten. Zo hier en daar is er zo’n burgerwoning die zich manmoedig handhaaft als het dorpje van Asterix en zijn plaatsgenoten, zoals deze aan de Van Eycklei. We zagen er nu een bord op dat ze verkocht is. Ook hier zal dus op korte termijn  hoogbouw verrijzen.

Merkwaardig kleurverschil

Welk een merkwaardig kleurverschil tussen deze twee clementines: de ene oranje en de andere groen terwijl ze nota bene uit hetzelfde netje komen. Deze vrucht verbaast me wel vaker: af en toe heb je er een met één of zelfs géén pit en even later een met niet minder (ik telde ze toen) dan zéstien pitjes.

Een stuk socialer

In dit hypergeïndividualiseerde tijdsgewricht heeft de autostop fiks aan populariteit ingeboet, maar in de beginjaren van de automobilie waren chauffeurs een stuk socialer en werden lifters veel gemakkelijker meegenomen.

Kostelijk simplistisch

Op de onvolprezen blog Mainzer Beobachter van Jona Lendering kwam ik deze kostelijk simplistische wereldkaart van Hekataios tegen:

https://mainzerbeobachter.com/2026/01/22/hekataios-van-milete/#more-141092

Een stuk sfeervoller

Nog steeds zijn we blij met Amélie Poulains bedlampje. Het staat hier weliswaar niet naast een bed maar bij onze werkplek, en die ziet er daardoor aangelicht een stuk sfeervoller uit.

Bijzondere plaatsen

Bladerend in het fotoalbum kwam ik twee opnamen tegen van bijzondere plaatsen waar ik ooit uit eigen werk voor mocht lezen: op het bordes van het gemeentehuis van Assenede, en in een nis van de haagbogen in de Prinsentuin in Groningen.

Nummertje overgeslagen

Pedro Julião was de eerste en enige Portugese paus. Hij was tevens de enige arts aan het hoofd van de Kerk. Hij liet zich als Christus’ plaatsvervanger op aarde Johannes XXI noemen. Het is niet geheel duidelijk waarom, wellicht een ordinaire ‘telfout’, want er is nooit een Johannes XX geweest. Hij had een snor, en las veel. Zijn dood was eigenaardig: hij had na zijn aantreden achter het pauselijk paleis een studeerkamer laten bouwen maar die klus was niet vakkundig geklaard, waardoor het plafond instortte en hem bedolf.

Stadse aanblik

Iedere keer weer als ik in Tram 7 zit en van de Sint-Katelijnevest over de Meirbrug de Huidevettersstraat in rijd geniet ik van de aanblik op de Boerentoren, en herinner ik me sterk welk een grootstadse indruk die toch op me maakte toen ik hem als jongetje voor het eerst aanschouwde….

Goedgekeurd

“Wat een léuke naam voor een wassalon!” Dat waren we onmiddellijk met elkaar eens. Het verbaasde ons ook meteen dat niemand in deze branche er ooit eerder op gekomen was….

Vernoemd naar een pletwals

Iedere dag weer kun je iets leren: tot nu toe was ik er van uit gegaan dat de formatie Buffalo Springfield (die haar plaats in de popgeschiedenis alleen al verdient met het nog immer adembenemend mooie Expecting To Fly) vernoemd was naar Buffalo en Springfield, twee steden waarvan ik aannam dat een of meerdere leden van de groep daar vandaan kwamen. Maar neen: Buffalo Springfield is een merk pletwals!

Bijna aaibaar (91)

 

Leuke woorden

Algazel, bonang, cimaas, deek, eeltschoeier, faribool, gaps, hannik, ins, kalkemenietje, lidhauw, meuntuig, purk, reen, viervorst.

Duidelijk getrokken lijn

De grenzen van Europa zijn door al dat water eromheen in het zuiden, westen en noorden behoorlijk duidelijk. Waar de grens tussen Europa en Azië juist ligt is al lang onderwerp van debat. Op twee plaatsen is het overzichtelijk. In Istanboel is de overgang met die beide zijden van de Bosporus goed te overzien, maar alleen bij Jekaterinenburg is het écht klip en klaar: de Oeral vormt tussen beide continenten de grens, en die is daar goed zichtbaar getrokken. Als je aan de ene kant van die streep staat ben je in Azië, stap je erover dan bevind je je ‘bij ons’.

Herkende illustratie

Kwam een jaargang van het tijdschrift De Verkenner tegen. Ik kende dat niet (was nooit bij de verkenners) maar herkende wel de illustratie op de voorkant van het nummer van november 1956. Die moet ooit in een blad hebben gestaan dat me wél onder ogen kwam. Een magazine als De Misdienaar is er bij mijn weten echter nooit geweest. Hoe dan ook: zó heb ook ik er – tijdens de ‘diensturen’ in de Heilig Hartkerk dan toch – in mijn jongensjaren bijgelopen.

Toch maar die van € 6

Ik heb even staan twijfelen bij deze wankelmoedige winkelier, maar besloot me toch maar de neutrale schoensmeer van € 6 aan te schaffen….

Verdwenen namen

Er is in Nederland weer een overzichtje van de populairste jongens- en meisjesnamen. De vaakst gegeven namen waren in 2025 voor jongens Noah, Liam, Luca, Sem, Mees, James, Lucas, Sam, Finn en Levi en voor meisjes Noor, Olivia, Nora, Julia, Mila, Sophie, Emma, Yara, Milou en Sara. De tijden veranderen, en de namen ook. In mijn geboortejaar 1954 bestond de Top 10 bij de jongens uit Johannes, Jan, Cornelis, Hendrik, Willem, Petrus, Wilhelmus, Gerardus, Antonius en Pieter, en bij de andere kunne uit Maria, Johanna, Anna, Elisabeth, Cornelia, Wilhelmina, Catharina, Hendrika, Adriana en Petronella. Niet een naam is in die lijstjes dezelfde. Niet één….

https://meergemengdeberichten.blogspot.com/2022/12/de-verdwijning-van-maria.html

Luguber speelgoed

Hoe ik erop terecht kwam weet ik niet, maar ineens ontdekte ik dat er behalve al dan niet tinnen speelgoedsoldaatjes ook al dan niet tinnen gewónde en/of stervende speelgoedsoldaatjes worden vervaardigd. Van krijgers uit de Romeinse tijd, uit de Napoleontische, uit de Groote Oorlog, en uit die in Vietnam. Het heeft beslist iets lugubers, maar er zal wel een markt voor zijn zeker.

 

Momentopname

De cultuurdragers die zich momenteel in mijn onmiddellijke nabijheid bevinden: Michael Apteds onvolprezen serie 7 Up (tot en met 49 Up), North van Elvis Costello, The Digital Silk Road – China’s Quest to Wire the World and Win the Future van Jonathan E. Hillman en milde.DWNGHNDLNGN van Frank Pollet.