Uit de kast (CLXX): Albert Hagenaars

Eens in de maand ga ik voor deze rubriek met de ogen dicht voor mijn poëziekast staan om daar een willekeurige bundel uit te nemen. Deze keer gaat het iets anders. Ik ben met open ogen aan het controleren of ik straks na lezing ervan bij de H nog plaats heb voor de gloednieuwe 480 bladzijden omvattende bloemlezing Ramkoers – Gedichten 1979-2026 van mijn maat Albert Hagenaars. Daaruit sloeg ik, dat wel met de ogen toe, bladzijde 123 op met daarop Ultima Thule:

Het maakt zich langzaam los, onttrekt
de ik aan het gedicht in wording
over wat hem nogmaals ontglipt;

wordt beeld van werkelijkheid, af-
druk in zich op een aan anderen
voorbijgaande taal openende vorm.

Hij laat het gaan, verliest dit ontgaan,
bekommert zich niet meer om alle vragen,
vanuit de verte nog begaan,

ontvouwt zich, van alle pose ontdaan,
in wat men hem daarbuiten nog ontzegt.
Berust geheel en al, in deze tekst.

Bloemen en bolsters

Het is volop zomer, maar in de kastanjes zijn nu de eerste bolsters al te zien. En de clematis op ons balkon heeft er met deze hitte zin in en komt gewoon nog een keer met bloemen op de proppen.

Kleine okapi's worden groot

Ja, ook kleine okapi’s worden groot. En rap ook: hier zie je Bayo, nochtans pas drie maanden jong want begin april geboren, in de Zoo van Antwerpen met zijn moeder Zaïre. Nog even en hij is net zo groot als zijn moeder.

Verbazingwekkend ver

Van sommige initiatieven word ik alleen bij het horen van de benaming ervan al vrolijk. Neem het Wereldkampioenschap Kersenpitspugen. Het bestaat wérkelijk: in het niet zo ver over de oostgrens gelegen Düren organiseren ze tijdens de Annakermis altijd het Weltmeisterschaft Kirschkernweitspucken. MoMa wijdde er een kleine reportage aan, en het is verbazend hoe ver een kersenpit weggespuugd kan worden….

https://www.youtube.com/watch?v=MflfIll1UBM

 

Oei....

Ze opperde het omdat op onderstaande foto's de aanduiding BEF ontbreekt, en het zal vermoedelijk nog wel eventjes duren maar volgens Geertje kómt er een tijd dat een portie mosselen frites effectief 80 éuro kost, en dat je voor een pintje € 15 moet neertellen….

Vergeten prijzen

Je staat er pas bij stil dat inflatie zich sluipenderwijs manifesteert wanneer je oude prijzen ziet. Kwam in een documentaire uit 1974 tarieven tegen waar we nu alleen maar van kunnen drómen: een portie mosselen met frites kostte destijds 80 francs. Dat zou € 1,98 zijn geweest. En kijk eens naar de prijzen van een pintje: voor een Stella betaalde je Bef 15. Dat was omgerekend € 0,37. Das war einmal….

Aardige reclame

Op de website van de Haarlemse Uitgeverij In de Knipscheer aardige reclame voor Poesia Botanica, mijn online bloemlezing met gedichten over bloemen, bomen, groenten, planten en vruchten allerhande. Dit naar aanleiding van het feit dat ik omwille van de tamarisk daarin het gedicht Hier van Ezra de Haan selecteerde:

Bert Bevers kiest gedicht ‘Hier’ van E. de Haan voor zijn Poesia Botanica – Uitgeverij In de Knipscheer

www.poesiabotanica.blogspot.com

Begraven verleden

Gelukkig geldt er bij nieuwe bouwprojecten in de Antwerpse binnenstad een verplichting de archeologen de tijd te geven onderzoek naar het begraven verleden te verrichten. Benieuwd wat er hier aan de Kruidtuin op de hoek van de Willem Tellstraat en de Leopoldstraat zoal opgegraven zal gaan worden….

Meer dan duizend jaar

Onze oosterburen hebben veel eigenaardigheden, en een van de betere daarvan is hun onvoorwaardelijke liefde voor bomen en bij uitbreiding bossen en wouden. Ze zorgen er bijzonder goed voor. Bomen mogen er ook oud worden: in Duitsland zijn er meer dan honderd bomen die wetenschappelijk aantoonbaar meer dan duizend jaar zijn. Dé oudste is, hoewel met een hoogte van zes meter en een omvang van vijf meter niet bijzonder groot, niet minder dan 1100 jaar. Deze taxus baccata (liefkozend de Ureibe genoemd) staat bij het gehucht Steibis nabij Oberstaufen. En dat dus al sedert 926….

Inconsequente stripheld

“Schaam je je niet om mijn kostbare tijd te verprutsen aan een kluif? Geef hier dat ding. Ik heb je al honderd keer gezegd, dat je aan die vieze botten niet moet kluiven.” Pas nu valt me in het Kuifje-avontuur De zwarte rotsen de inconsequentie van de stripheld op want hoewel hij dus klaarblijkelijk vies is van kluiven mag zijn Bobbie op de omslagen van hun albums wel vrolijk met een bot in de bek poseren. 

Cinema Trivia: Vreemde verbanden

Wat ís John Frankenheimers The Manchurian Candidate, ik bekeek die dus weer eens, toch een verdomd knappe rolprent! En ook een eerder griezelige omwille van de vreemde verbanden waarmee die me confronteert. Want is dat geweer waarmee Laurence Harvey aan het slot een politieke aanslag pleegt niet een Mannlicher-Carcano? Dat is hetzelfde wapen, ook toen reeds als ouderwetsch beschouwd, waarmee Lee Harvey Oswald in 1963 zogenaamd op John  F. Kennedy zou hebben geschoten. “Nou en?” zult u denken. Wel, The Manchurian Candidate kwam uit in….1962. En is het ook niet treffend dat Laurence Harvey in The Manchurian Candidate een sluipschutter speelt, en dat John  F. Kennedy’s vermeende moordenaar Lee Harvey Oswald heette….Er zijn mensen die zoiets toeval noemen. Zoals er mensen zijn die zich niet achter de oren krabben als ze vernemen dat Abraham Lincolns secretaris Kennedy, en John F. Kennedy’s secretaris Lincoln heette. Die het niet merkwaardig vinden dat de beide vermoorde presidenten werden opgevolgd door zuiderlingen die allebei Johnson heetten….

Momentopname

De nabije cultuurdragers zijn hic et nunc Een raaf in Raversijde van Hendrik Carette, Het kantelende continent – Overleeft Europa de 21^ste eeuw? van Steven Van Hecke, The Manchurian Candidate van John Frankenheimer en het Asterix-avontuur De strijd van de stamhoofden van René Goscinny en Albert Uderzo.

Nooit lijfelijk

Ze zijn, ook omdat wij niet parterre wonen, elkaar nog nooit lijfelijk tegen het lijf gelopen maar onze Putsch en zijn soortgenoot die zich regelmatig op het plat dak aan de andere kant van onze cour laat zien zijn zich elkaars aanwezigheid zeer bewust: ze kunnen elkaar in de zomerhitte urenlang vanop afstand luierend liggen bestuderen….

Uitleg voor Vlaamse lezers

O ja, dat van Zeeuwind moet ik voor mijn Vlaamse lezers een beetje toelichten vermits ik ontdekt heb dat veel ervan niet zo vertrouwd zijn met de benaming van inwoners van Zeeland: die worden Zeeuwen genoemd, niet Zeelanders.

Luchtvaartmaatschappijtje oprichten?

Het verbaast me eigenlijk dat er geen Bulgaarse luchtvaartmaatschappij is die (ik leg er bij dezen mijn © op) Bulgairian heet. Bulgairian. Snapt u ’m? Ik vind het een sterke naam. Een prachtvondst, waar ik nu aan moet denken, heb ik – jammer genoeg bedacht ik die niet – altijd de naam van een firma in Zeeland die windmolenparken aanlegt gevonden: Zeeuwind. Daar kan ik nou echt jaloers op zijn: geen Zeewind maar Zeeuwind. Fabelhaft!

Soms is het zelfs nodig

“Nooit mag men liegen: nochtans is het soms goed, en zelfs noodig, de waarheid met voorzichtigheid te verzwijgen.” Hè, héérlijk die ouderwetsche souplesse van de Onderwijzingen over de Christelijke Leering naar den Mechelsen Catechismus, uit 1905….

Niets voor Spanjaarden

De wielernaslagwerken weer eens doorbladerend viel het me op dat de grote voorjaarskoersen Ronde van Vlaanderen en Parijs-Roubaix nog nooit (lees: nóóit) door een Spanjaard zijn gewonnen. Klaarblijkelijk zijn kasseien niets voor Spanjaarden. Slechts twee keer werd een beetje deftige wedstrijd in onze gewesten zegevierend door een Spaanse coureur afgesloten: Gent-Wevelgem in 2008 door Oscar Freire (foto) en de Omloop Het Nieuwsblad in 2010 door Juan Antonio Flecha. Tot zover dit Gemengd Bericht.

Vroeger dan gewoonlijk

Lichtval is geen statisch gegeven, dat weet ik natuurlijk best. Toch kan ik overvallen worden door een kleinschalige verrassing wanneer ik de Hertog Jankapel, de beelden van Albert Szukalski en de torens van de Sint-Joriskerk hier om de hoek in zachtere tinten voor me heb als ik die op weg naar de bakker vroeger dan gewoonlijk (het was pas zeven uur des ochtends) passeer.

Op Versindaba

In Stellenbosch in het verre Zuid-Afrika, waar het exact zo laat is als bij ons, plaatste hoofdredactrice Marlies Taljard vier van mijn gedichten op het onvolprezen Versindaba. Hierboven een zelfportret van Lovis Corinth in zijn atelier in München, voor het geval u zich af mocht vragen naar wie ik in Onvervreemdbaar verwijs.

https://versindaba.co.za/2026/07/13/bert-bevers-onvervreemdbaar/

https://versindaba.co.za/2026/07/13/bert-bevers-op-tijd/

 

https://versindaba.co.za/2026/07/13/bert-bevers-in-het-hinterland/

 

https://versindaba.co.za/2026/07/13/bert-bevers-blauwdruk-voor-tast/

 

Zeelust, graag thuis

De Tall Ships Races prikkelen mijn fantasie: wanneer ik zo gangboord en patrijspoort zie bekruipt me zeelust, de neiging het ruime sop te kiezen. Maar ik doe het niet. Ik ben veel te graag thuis.

Leuke woorden

Babka, coprofaag, doejong, grombaard, inklapindicator, katzbalger, lamijne, madhoen, napper, oneet, poenka, stulpkorf.

Groter voorgesteld

Een van de bijzondere schepen die in het kader van de Tall Ships Race 2026 aanmeerden in Antwerpen is de Vera Cruz, een Portugese replica op ware grootte van een karveel. Dat heb ik altijd een tot de verbeelding sprekend scheepstype gevonden, en ik ken het al sinds ik mijn jongensencyclopedie Ik weet het grondig bestudeerde. Columbus gebruikte karvelen toen hij koers zette naar wat De Nieuwe Wereld bleek. Zo’n karveel had ik me op basis van het plaatje uit Ik weet het toch heel wat groter voorgesteld. Ik weet niet hoe het met ú zit, maar hoewel ik zeebenen heb zou ik op zo een klein schip echt de Atlantische Oceaan niet op durven….

Geen Woord

Ik heb me lang verkeken op een oude foto waar mijn vader op staat. Genomen ergens in de dertiger jaren van de vorige eeuw. Hij, helemaal rechts, is daar een jaar of twintig. Wie de rest van het gezelschap was is onbekend, ik meen een of twee van zijn zussen te herkennen maar dat weet ik absoluut niet zeker. Wat ik er als dichter altijd zo sympathiek aan vond is dat men poseerde voor Het Woordhuis. Nadere bestudering en een toevalstreffer bij het surfen op het wereldwijde web leerden me echter dat ik een fout maakte: er staat daar achter die groep niet Het Woordhuis maar het Wooldhuis. En dat was een villa die begin jaren dertig in fraaie stijl werd opgetrokken in pa’s geliefde geboorteplaats Vlissingen.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Wooldhuis

Internationale vrucht

Zomaar de naam van deze fijne vrucht in wat andere talen: jordbaer (Deens en Noors), yagoda (Bulgaars), Erdbeere (Duits), strawberry (Engels), mansikka (Fins), fraise (Frans), phraoula (Grieks), eper (Hongaars), fragola (Italiaans), truskawka, (Pools), morango (Portugees), căpşună (Roemeens), klubnika (Russisch), jagoda (Servisch en Sloveens), frutilla (Spaans), jahoda (Tsjechisch en Slovaaks), çilek (Turks) en jordgubbe (Zweeds).

Prima verlicht

De Benelux en het aangrenzende Nordrijn-Westfalen zijn, dat moge uit deze nachtelijke luchtopname blijken, samen met Lombardije overduidelijk de best verlichte regio’s van ons continent….

Verrassende natuur

Kurk, en dat zou ik daar nou nooit van hebben durven zeggen, is nagenoeg onbrandbaar. De natuur verrast me slag om slinger: als ik er nou iéts brandbaar uit vind zien is het wel kurk….

Verstripte dichter

Een boon in juni geplant / geeft er vijftig in de hand. De dagkalender die wij in huis hebben kent fraaie ouderwetsche weerspreuken. Zoals: Als ’t op Sint-Hilarius vriest, de boer zes weken niest. Ze doen me denken aan Werner Spillemaeckers beatae memoriae. Er zijn maar weinig dichters die het schopten tot een rol in een stripreeks, maar Werner was een van hen. Hij duikt op in De doedelzak van Mac Reel, een aflevering uit de reeks Kiekeboe van zijn vriend Robert Merhottein alias Merho. Zingt de vink in de vroege morgenstond, wis en zeker regen zij verkondt. mag hij daarin debiteren. Of Veel harde noten op het hout, maakt de winter hard en koud. En Blaast juni uit de noorderkant, verwacht veel koren op het land. Wat zullen ze hier een plezier om hebben gehad. Voor alle duidelijkheid: Werner Spillemaeckers heeft érnstige poëzie nagelaten!

Langdurig in gebruik

Ben de formidabele reeks Babylon Berlin aan het herbekijken, en ineens viel me op hoe lang een merk ongewijzigd succesvol kan zijn: de serie speelt in 1929 –bijna een eeuw geleden dus al – en toen reeds waren de ordners van Leitz (zie links in de kast naast Volker Bruch) in gebruik, en volgens mij zijn die én het merk op de rug ervan in al die tijd niet veranderd….

Een hele mondvol....

Volgens mij kun je als  telefonist(e) beter bij IKEA  (“Met IKEA, goedemorgen.”) werken dan bij de Vlaamse Vereniging voor Respiratoire Gezondheidszorg en Tuberculosebestrijding vzw (“Met de Vlaamse Vereniging voor Respiratoire Gezondheidszorg en Tuberculosebestrijding vzw, goedemorgen.”)….

Voor de deur

Nou, het Grote Wielerfestijn staat weer voor de deur: de renners gaan in Barcelona kracht op de pedalen zetten voor de 113^de editie van de Tour de France. Dat de beste, die vermoedelijk Tadej Pogacar heet, moge winnen!

Uit de kast (CLXIX): Adriaan De Roover

Eens in de maand ga ik voor deze rubriek met de ogen dicht voor mijn poëziekast staan om daar een willekeurige bundel uit te nemen. Deze keer is dat Kassandra van Adriaan De Roover (Mens en Muze 3, Uitgeverij De Brug, Antwerpen, 1948), waaruit ik bladzijde 21 met daarop Judas opensloeg:

Judas, wiens lijf van schraapzucht stinkt.
Toch suist de wind nog om vergeven.
Zie, hoe God een traan verpinkt,
Wijl hij daar akelig hangt te zweven.

Bijna aaibaar (96)

 

Hillegolf

De recente hittegolf deed me denken aan een bladzijde uit ons familiefotoalbum. Ook in 1957 was er een hittegolf, maar omdat ons pa vergat streepjes door die derde en vierde letter te zetten was er destijds sprake van een hillegolf. Overigens: mocht ooit iemand mij willen verwijten dat ik niet woke zou zijn, dan kan ik antwoorden met de foto rechtsboven op dit albumblad….

De voornamen volstaan

Sommige wielrenners zijn dusdanig sympathiek en populair dat iedere liefhebber weet wie bedoeld wordt bij alleen de vóórnamen Mathieu en Wout. Het is een teken van affectie. De namen George, John en Paul op zich zeggen eigenlijk weinig. Pas met Ringo erbij weet je dat The Beatles bedoeld worden. In die zin is Ringo mooi, want alleen zijn vóórnaam volstaat. Iedereen (iedereen van mijn generatie toch) weet om wie het dan gaat. Er zijn niet zo veel mensen die aan hun voornaam genoeg hebben. Jezus ja. En Cliff. Maar bijvoorbeeld ook Napoleon. We hebben het nooit over Julius, of Adolf. Dan hebben we het weer over Caesar en Hitler. Typisch. Want Napoleon heette natuurlijk wel Bonaparte. Waar ligt zoiets nou aan?

Cinema Trivia: Hollywood nog niet oppermachtig

Dit affiche voor een deel van het Antwerpse filmaanbod uit 1961 bestuderend valt het me op dat de klauwen van Hollywood destijds nog niet zo’n greep hadden als heden: van deze tien films zijn er weliswaar vier Amerikaans, maar er zit ook een Franse productie bij en er waren twee Britse films geprogrammeerd. Het meest verbazend echter vind ik dat er amper zestien jaar na de oorlog al drié films uit Duitsland, toentertijd door velen toch nog gezien als ‘het land van de vijand’, werden vertoond. Overigens is in Gorgo, ik bekeek die film nog niet zo lang geleden, die Gorgo een lachwekkend slecht monster. Dit geheel terzijde, natuurlijk.

https://www.youtube.com/watch?v=IcShzxpHUig

Druk op z'n renzhong

Het renzhong (ook bekend als GV26 of Shuigou) is een belangrijk acupunctuurpunt uit de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCG). Het bevindt zich in het midden van het filtrum, dat ik ook op moest zoeken. Het viel me op dat in China (in elk geval in Chinese films) kinderen vertrouwd zijn met de naam renzhong. Eerlijk gezegd zou ík tot na het zien van deze scène niet hebben kunnen antwoorden op de vraag hoe dat gootje tussen neus en bovenlip dat we allemaal wel kénnen eigenlijk héét. Bestaat er eigenlijk een normaal Nederlands woord voor?

Eiserner Vorhang

In het jongste nummer van het immer sympathieke driemaandelijks cultureel tijdschift Portulaan (jaargang 42 nummer 167) steek ik uit Jan Bauwens’ artikel Massa, waanzin, religie en ‘wetenschap’ op waar de term IJzeren Gordijn zijn oorspong heeft. Ik dacht altijd dat die, als Iron Curtain, van Winston Churchill afkomstig was maar de Belgische koningin Elisabeth (die van de muziekwedstrijd ja) gebruikte reeds in 1915 de term eiserner Vorhang voor de situatie die in 1915 tussen haarzelf en haar Duitse familie bestond. In 1924 dan verklaarde de Britse ambassadeur in Berlijn dat het toen bezette Rijnland ‘een ijzeren gordijn’ moest zijn om Frankrijk tegen toekomstige Duitse agressie te beschermen. De term IJzeren Gordijn voor de scheiding tussen de Duitse en de Sovjetinvloedssfeer werd voor het eerst gebruikt in een artikel van het Duitse dagblad Das Reich, op 18 februari 1945, waarna Joseph Goebbels volgens datzelfde dagblad in een redevoering op 25 februari ook over ‘een ijzeren gordijn’ sprak. Maar de naam is óuder, en komt uit de negentiende eeuw waarin een IJzeren Gordijn (of eiserner Vorhang) in Duitse theaters een verplichte veiligheidsmaatregel was die moest voorkomen dat een eventuele brand op het podium zich direct tot de zaal zou uitbreiden. In geval van brand op het podium werd een metalen scheidingswand tussen podium en zaal neergelaten die door brandweerlieden met water werd gekoeld.

https://www.bloggen.be/ludonoens/

Van alle tijden

Natuurlijk zijn ze fors in aantal en omvang toegenomen sinds de automobiel zijn intrede in het straatbeeld heeft gedaan, maar files – zo moge wel blijken uit deze in 1923 in Moskou gemaakte opname – zijn van alle tijden….

De eerste in België

Iedere Nederlandstalige die in de kerk van de reeds in 1302 ingewijde Antwerpse Sint-Jorisparochie rondkuiert kan de teksten onder de door Godfried Guffens en Jan Swerts geschilderde kruiswegstatie probleemloos lezen. “Nou en?” zult u denken? Wel, toen die in 1871 ingezegend moest worden was het in het toen officieel nog francofone België bepaald geen evidentie die Bijbelse teksten in de moedertaal van de gelovigen aan te brengen. De hogere machten verwachtten die in het Frans, of het Latijn. Het was dus destijds de facto een dappere politieke stellingname de keuze voor het Nederlands tóch door te drukken. De Sint-Joriskerk aan het Mechelseplein was de éérste kerk in gans België waarin zo het Nederlands werd aangewend.

Momentopname

De cultuurdragers die zich momenteel in mijn onmiddellijke nabijheid bevinden zijn, behalve de krant, Hazenslaap van Margreet Schouwenaar, The Quiet Girl (prachtfilm!) van Colm Bairéad, The Best Years Of Our Lives van Steve Harley + Cockney Rebel en Intriges van Albert Hagenaars.