Uit de kast (CLXVII): Jan Vanriet

Eens in de maand ga ik voor deze rubriek met de ogen dicht voor mijn poëziekast staan om daar een willekeurige bundel uit te nemen. Deze keer is dat Leegstand van Jan Vanriet (De Bezige Bij, Antwerpen, 2012), waaruit ik bladzijde 14 met daarop Rex Gildo opensloeg:

De zanger is aaibaar
Hij is de weg en het leven

Hoe hij voor ons sterft
als een salamander
tussen hoogpolig medeleven

en verdwijnt
in de golven
van een genopte oceaan

het springkasteel
van de slappe lach

De trein uit het oosten

Mij kwam een beeldschone ansicht uit het stoomtijdperk onder ogen, met daarop afgebeeld de perrons van het station van mijn geboortestad. Links een Arbeiderslokaal (de sociaaldemocratie moest nog uit worden gevonden), rechts de trein uit het oosten op weg naar Zeeland. Deze aanblik kan ik me niet herinneren, maar deed me plotsklaps wel denken aan die mooie kleine hardkartonnen vervoersbewijzen waarmee we in de vorige eeuw de geldigheid onzer treinreis konden bevestigen.

Droomopnemer

Voor zover ik weet is het apparaat er nog steeds niet, maar een eeuw geleden meende het tijdschrift Science and Invention toch al dat de realisatie van een machine die dromen vast kan leggen (The Dream Recorder) tot de mogelijkheden behoorde.

Even wennen

Ik kan me nog goed herinneren dat toen ik pas in Vlaanderen woonde verbazing mijn deel was toen de slager bij wie ik vol au vent had gekocht me zei dat ik die slechts eventjes in de micro hoefde te steken. In Nederland is micro de apocope van microfoon, maar hiér van microgolfoven. En die heet in Nederlnd magnetron.  Dat was dus eventjes wennen…. 

Aangename verrassing

In de onvolprezen culturele pleisterplaats Den Hopsack in de Grote Pieter Potstraat in Antwerpen vond ik Painted Waltz een bijzonder aangename verrassing. De expositie van schilderijen van Karien Maes is een verademing in een wereld waarin al te vaak effectbejag en kokervisie als deugden worden aanvaard. Karien Maes bedenkt niet alleen fascinerende voorstellingen, ze weet ook nog eens hoe ze die vakkundig op doek moet brengen. Een aanrader!

Schromelijk verwaarloosd

Zeeuws-Vlaanderen is het enige stuk Nederland (wat de Waddeneilanden betreft valt daar nog enig begrip voor op te brengen) dat door de geschiedenis heen schromelijk door de Nederlandse Spoorwegen is verwaarloosd gebleven: spoorloos…. In de praktijk richten Zeeuws-Vlamingen omdat de rest van ‘hun’ provincie aan de andere kant van het water ligt zich op Brugge, Gent, Sint-Niklaas en Antwerpen maar ook daarheen kunnen ze niet met de trein.

Aanwas

Ik vind het fascinerend om dit soort kaartjes te bestuderen. We lezen telkenmale dat Het Grote Moderne Probleem de vergrijzing is, maar ‘bij ons in het Westen’ lijkt die als je bovenstaande afbeelding bekijkt toch best mee te vallen vermits de bevolking ondanks die vergrijzing hier juist aanwast. Het lijkt wel of het aantrekkelijker is om je in de Benelux te vestigen dan in bijvoorbeeld Bulgarije of Hongarije.  

Geen verdwenen omhelzing

Deze verdwenen omhelzing deed Geertje denken aan een kaart met een foto van twee aan elkaar gehechte bomen, met een haiku van Hans Mellendijk….

Wonderbaarlijke bocht

In het Stadspark blijf ik hier regelmatig even stil staan. Welk een wonderbaarlijke bocht heeft deze tak tijdens zijn groei gemaakt. Alsof hij ooit een soortgenoot omhelsd heeft die er nu niet meer staat….

Wat een rommeltje

Wie de politiek graag volgt leest regelmatig doorwrochte analyses en, in meerdere of mindere mate verhelderende, beschouwingen. Vaak echter is een spotprent nog trefzekerder. Of een simpel liedje. Als ik aanschouw hoe het land van de naar eigen zeggen onbegrensde mogelijkheden er momenteel mondiaal een potje van maakt kan ik het alleen maar eens zijn met Tom America: Wat een rommeltje. Schei toch uit, wat een rommeltje. Wat een rommeltje. Schei toch uit, wat een rommeltje. Dat kan zo echt niet langer, zie je dat dan niet? Dat kan zo echt niet langer, zie je dat dan niet? Kijk dan kijk dan hee kijk dan. Kijk dan kijk dan hee kijk dan. Nou ja nou ja nou ja nou ja (x 4). Tijd om MAM weer eens gelijk te geven:

https://www.youtube.com/watch?v=kOg1LfQ_dgc

 

 

Eindelijk

Langs de Pelikaanstraat naast het Centraal Station van Antwerpen ligt al decennia een stuk grond braak, over de mogelijke invulling waarvan al even zo lang wordt gekissebist. Eindelijk is er nu de laatste resterende bebouwing op gesloopt, waardoor er ruimte is voor nieuwe invulling. Benieuwd hoe het er daar over een paar jaar uitziet.

Hier klopt iets niet

Ik begrijp best wat de steller dezer synopsis bedoelt, maar taalkundig bekeken klopt de zin De beklimming verloopt zonder grote problemen, maar tijdens de afdaling worden de klimmers getroffen door noodweer. natuurlijk niet. Grammaticaal is er niets mis mee, maar semantisch wel: wanneer je aan een afdaling bezig bent kun je immers moeilijk een klimmer heten. Dan ben je een daler.

1901

Er is eigenlijk in honderdvijfentwintig jaar amper iets veranderd bij ons achter de hoek: op deze plek zou je nu een foto kunnen maken die nauwelijks te onderscheiden zou zijn van deze opname uit 1901. Wat voor zaak A L’amour maternel geweest is kan ik niet achterhalen. Natuurlijk zijn er nu meer automobielen dan door paarden voortgetrokken karren, maar de tram reed al wel (zij het op een enkel spoor). Qua bebouwing echter lijkt de tijd stil te hebben gestaan.

Bijzondere aantrekkingskracht

Omdat De schat van Scharlaken Rackham het eerste Kuifje-album was dat ik ooit het mijne mocht noemen blijft het een bijzondere aantrekkingskracht op me uitoefenen. En een model van de duikboot uit het avontuur in kwestie natuurlijk al helemáál….

https://meergemengdeberichten.blogspot.com/search?q=gedemonteerd

Walen

Ineens realiseer ik me een zeker structureel interpretatieverschil tussen Nederlanders en Vlamingen: bij De Waal denkt de Nederlander onmiddellijk aan die rivier, de Vlaming aan een francofone landgenoot. Zeker weten.

Gebruiksaanwijzingen

Een van de mooiere aspecten van de Europese Unie is dat ze er voor zorgt dat we vertrouwder raken met elkaars talen. Zo heb ik nu een gebruiksaanwijzing bij de hand in niet minder dan 24 talen, waarvan 23 in het Latijnse en 1 in het cyrillisch schrift. Ik kan daar met genoegen van proeven. Niet dat ik het ga onthouden, maar gebruiksaanwijzing is in het Fins käyttöohje, in het Hongaars használati útmutató, in het Tsjechisch návod k použití en in het Turks kullanim kilavuzu. Tot zover dit Gemengd Bericht.

Warm, warmer, warmst

Wanneer het warm is, is het achter glas nog eens éxtra heet. En hoewel hij al van een lekker behaaglijke bontverpakking is voorzien neemt onze Putsch dan tóch nog zo’n zonnebad. Ons breekt het zweet al uit wanneer we dan alleen nog maar naar hem kíjken….

Niét op de Groenplaats!

Het is hun raison d’être dus natúúrlijk mogen kunstenaars dingen verzinnen, naar hun hand zetten. Dat weet ik best, maar als Antwerpenaar stoort het me in het gedicht Bed in Antwerpen van Luuk Gruwez toch een beetje dat hij daarin Tram 1 koers laat zetten richting Groenplaats. Tram 1 doorkruist de stad helemaal van noord naar zuid en vice versa maar komt niét op de Groenplaats. Mijn verontschuldiging voor dit buiten-literair geneuzel, Luuk….

https://meergemengdeberichten.blogspot.com/2024/08/verkeerde-tram.html

Vergeten herkomstplaatsen

De stad is bekend genoeg, dus de meeste mensen weten wel dat de wijn Bordeaux uit de gelijknamige stad komt. Maar er zijn nog heel wat geoniemen waarvan ik me afvraag of men zich nog wel realiseert dat die naar een plaats zijn genoemd. Solingen is een vermaard merk van messen, maar heeft een koper daarvan een beeld bij de stad in Noordrijn-Westfalen? Denkt iemand bij het drinken van cognac wel eens aan Cognac? Bij het bekijken of spelen ervan aan Rugby? Hoevelen weten dat Gorgonzola een stadje in Lombardije is?

Meerderheid en minderheid

Ik hoor tot de grote meerderheid van 95% van de mensen die, omdat ik in de vroege jaren zeventig het rapport van de Club van Rome reeds ernstig nam, nog nooit gevlogen heeft. Wat het rijden in een automobiel betreft behoor ik dan – om dezelfde reden – weer tot een minderheid: slechts zo’n 11% van de mensen in onze contreien, waaronder onze burgemeester, heeft net als ik geen rijbewijs.

Khoomei & kargyraa

Mijn keel doet zeer. En dat komt door Elina Bakunova. Voor haar vlog Eli from Russia, die ik volg, was ze in Toeva en zo maakte ik kennis met keelzang en termen als khoomei en kargyraa. Wat een fascinerende klanken produceren ze ginds in het zuiden van Siberië. Die probeerde ik onmiddellijk ook voort te brengen, hetgeen niet direct het gewenste resultaat opleverde maar wel een schorre strot….

https://www.youtube.com/watch?v=f3iazF9o3eM

https://www.youtube.com/watch?v=xvOCMpjHtvY

Leuke woorden

Aardeler, bezoen, coscoroba, dendeng, elzenbus, fretel, giegauw, halfbal, okkeloen, pulsterling, sanikel, toddik, valinger, warp.

Er hat ganz Recht

Wat een interessante uitspraak van Ernst Jünger toch: “Die Sprache ändert sich nicht so schnell wie sich die Dingen ändern. Wir sind also mit unseren Worten hinter der Wirklichkeit zurück. Wenn ich ein Beispiel nehme: für uns geht die Sonne immer noch auf, aber seit Galilei stimmt das ja nicht mehr.”

Oude toekomst

Omdat de kwetsbaarheid van de destijds nog hypermoderne luchtvoertuigen nog niet aan het daglicht was gekomen meende ene H. Winfield Secor een eeuw geleden dat zeppelins in ‘de volgende oorlog’ van nut zouden kunnen zijn in de bevoorrading van vliegtuigen in de lucht.

O ja....

O ja, Ubundu en Zaïre hebben sinds 21 maart een nieuw kalf. De Zoo is voor de okapi’s, een bedreigde diersoort, wereldwijd stamboekhouder. Zaïre laat haar nog naamloze zoontje niet te ver van zich af dwalen. Wat zijn het toch een beeldschone dieren.

Kop op!

In de Zoo trof me deze keer niet alleen het girafachtige gedrag van de okapi, maar verrassend genoeg ook het vergelijkbare van de tapir. Van de laatste had ik nog nooit gezien dat hij boven zijn hoofd ‘graasde’. Toen we naar de okapi zaten te kijken passeerden overigens een vader, een moeder en een leergierig zoontje dat wilde weten wat voor dier dat daar was. Toen het gezinnetje verder liep hoorde ik het jongetje oefenen. “Okapi. Okapi. Okapi. Okapi. Okapi.” Vijf keer goed. De zesde keer, ik hoorde het nog net, was het al “Opaki”…..

Onverwachte munt

Trof in mijn beurs een stuk van 2 euro dat uitgegeven werd door Badem-Württemberg. Ik wist niet dat ook deelstaten munten konden slaan.

Adres onbekend

Een van de lekkerder Nederlandstalige popnummers heb ik altijd Oude liefde roest niet van die sympathieke V.O.F. De Kunst gevonden. Zojuist hoorde ik het langskomen op de radio, en voor het eerst plaatste het me voor een semantisch probleem: Wáárom vraagt Nol Havens zich (in de regels 5 en 6) eigenlijk af waarom zijn brieven nooit werden beantwoord als hij eerder (in de regels 3 en 4) het antwoord al gegeven heeft? Want hóe kun je een meisje een brief schrijven als je dier adres niet hebt?

 Misschien ben je mij allang vergeten

Ik ben vreselijk verliefd geweest op jou

En plotseling was jij verdwenen

Waarheen dat is wat niemand zeggen wou

Waarom kreeg ik nooit een antwoord

Op de brieven die ik schreef

Vol met beloftes voor de toekomst

Die achteraf toch anders bleek

 

Het blijft alleszins een heerlijk nummer hoor, Ferdi Lancee. Fantastisch gitaarloopje in het intro, en een koortje dat smakelijk na blijft zinderen….

https://www.youtube.com/watch?v=9Q2DLW_V-bI&list=RD9Q2DLW_V-bI&start_radio=1

 

Vijftien zeeën

De Tyrreense en de Adriatische kennen we natuurlijk van de steevast fascinerende rittenkoers Tirreno-Adriatico maar verder sta je niet zo dikwijls stil bij de onderverdeling van de Middellandse Zee in kleinere zeeën. Het zijn er niet minder dan vijftien! De immer boeiende Mainzer Beobachter brengt een interessante bijdrage over de Adriatische Zee, de Alboránzee, de Balearische Zee, de Egeïsche Zee, de Ionische Zee, de Kretenzische Zee, de Levantijnse Zee, de Libische Zee, de Ligurische Zee, de Myrtoïsche Zee, de Sardijnse Zee, de Thracische Ze, de Tyrrheense Zee en de Zee van Marmara en over veel geschiedenis daaromheen:

https://mainzerbeobachter.com/2026/04/04/voor-westerse-geschiedenis-8-de-zeeen/

Zalig Pasen

 

Hij die onder de esdoorn geboren werd

Ik heb altijd een zwak gehad voor de Bask Bixente Lizarazu. Niet alleen omdat hij zo sportief is (nog immer als surfer, als voetballer was hij Europees én wereldkampioen met Frankrijk en won hij zéventien prijzen met Bayern München), maar eigenlijk vooral omdat hij zo’n formidabele naam draagt. Geef toe: het moet toch geen straf zijn om als Bixente Lizarazu door het leven te gaan? Zijn naam betekent ook nog iets: Hij die onder de esdoorn geboren werd. Wonderschoon, niet?

Een vergeefse oorlog

Om nog maar eens fijntjes te illustreren dat oorlogen zelden om hogere idealen gaan zoals het zogenaamd verspreiden van democratie maar vooral om botte economische macht een citaat van Winston Churchill. In 1919 zei hij, in The Times, over de Groote Oorlog: “Should Germany do business again in the next 50 years we have led this war in vain.”

Uit de kast (CLXVI): Leo Herberghs

Eens in de maand ga ik voor deze rubriek met de ogen dicht voor mijn poëziekast staan om daar een willekeurige bundel uit te nemen. Deze keer is dat Portret van een landschap – Gedichten 1953-1997 van Leo Herberghs (Uitgeverij Plantage, Leiden, 2000), waaruit ik bladzijde 172 met daarop gerucht opensloeg:

gehoord heb ik. wat?
geboorte van hoefslag
waaien van rag

gehoord heb ik. wat?
nasleep van sneeuwen
krimpen van steen

gehoord heb ik. wat?
wind van beneden
neerslaan van as

Veel of weinig?

In België worden iedere dag 320 kinderen geboren, in Nederland 499. Is dat veel? Is dat weinig? Ter vergelijking: In (of is het op?) IJsland zien elke dag 12 zuigelingen het levenslicht, en in India 63.169. Tot zover dit Gemengd Bericht.

Verheugende gedachte

Wetenschappers weten nog stééds niet waarom poezen spinnen. En dat moet maar zo blijven, dat blijf ik met Paul De Wispelaere eens: “Het is een verheugende gedachte dat onder die vertrouwde fluweelzachte vacht een eeuwenoud mysterieus organisme functioneert dat tot nu toe de greep van de vorsers heeft weerstaan. Houdt voet bij stuk, jongens, zeg ik, laat jullie dat schone dichterlijke geheim niet ontfutselen. Want hoe meer we aan de weet komen, hoe banaler, grauwer en verschrikkelijker de wereld wordt.”

Bijna aaibaar (93)

 

Overdenking bij een ochtendritueel

“Natuurlijk kan ik me niet exact herinneren wanneer ik zulks voor het eerst deed maar stel dat ik me voor het eerst schoor toen ik vijftien was dan ben ik me nu voor de ongeveer 20.805^de keer aan het scheren.”

Zomertijd

Mark Retera zorgt ervoor dat zijn helden Dirkjan en Bert op tijd en stond actueel zijn….

Momentopname

Zomaar weer eens noteren wat hic et nunc de nabije cultuurdragers zijn: Het romantisch mechaniek van Dick Hillenius, Dirkjan 12 van Mark Retera, Kneeling At The Shrine van Sunday All Over The World, Ontzettingen van Piet Gerbrandy (met tekeningen van Anne Van Herreweghen) en Sleep van Max Richter.

Goedkoop is duurkoop

Na op drie weken tijd drie eiernijders versleten te hebben was ik het beu. Een eiersnijder is zo’n gebruiksvoorwerp waarvoor je normaliter een of een paar euro betaalt, maar telkens blijkt dat goedkoop duurkoop is. Deze keer stapte ik naar het Antwerps Kookhuis hier om de hoek in de Leopoldstraat om me een deftige eiersnijder aan te schaffen en die functioneert al een hele poos naar wens.

Dames met een streepje ertussen

Toch vrij regelmatig moeten we elkaar vragen hoe de lei waarop wij dagelijks vrij zicht hebben ook weer heet. Ze is genoemd naar een dame met een streepje tussen haar namen, maar wélke? Want parallel eraan lopen nóg twee leien die naar een dame met een streepje tussen haar namen zijn genoemd zodat de Louiza-Marialei, de Maria-Theresialei en de Maria-Henriëtta vlak bij elkaar liggen. Enfin, weer even opgezocht: wij zien uit op de Maria-Henriëttalei, en we gaan proberen dat te onthouden.

Hoe de tijd vliegt

Wat er, onder heel veel meer, zoal gebeurt in 1 (één) seconde: Bijen flapperen 230 keer per seconde met hun vleugels. Haar groeit gemiddeld 0,017 centimeter per seconde. Wereldwijd verbruiken we 127.000 m³ vers water per seconde. De nationale schuld van de VS neemt iedere seconde toe met $ 45.486.