Momentopname

De cultuurdragers die zich hic et nunc in mijn onmiddellijke nabijheid bevinden zijn Blowup van Michelangelo Antonioni, Orazio Vecchi’s Requiem – Ruben’s Funeral and the Antwerp Baroque door Graindelavoix onder leiding van Björn Schmelzer, Modulaties van Pol Le Roy en Ontzettingen van Piet Gerbrandy.

"Wat doe ik hier eigenlijk?"

Moet, zoals immer, grijnzen bij het lezen van Bob den Uyl. Toen hij het station van Hannover uitkwam werd hij weer eens overvallen door de gedachte die hem bij het voortschrijden der jaren steeds vaker besprong als onbekende steden en landstreken betreden werden: “Wat doe ik hier eigenlijk? Niet dat deze gedachte me verontrust; ze gaat snel weer weg, terwijl de vraag zelf als retorisch beschouwd kan worden. In ieder geval weerhoudt ze me niet van reizen, voornamelijk omdat de vraag het vaakst bij me opkomt als ik in mijn woonplaats ben.” Dat vind ik nou heerlijk hilarisch.

Cinema Trivia: Geen overlegcultuur

Nadat ze de achtervolging op een postkoets met veel dollars aan boord hebben opgegeven vraagt boef Jack Elam aan bendeleider Charles Bronson: “Eh boss, I was just wondering if this was a wise decision.” Bronson kijkt hem alleen maar aan, en knalt hem vervolgens overhoop. Waarna hij de rest van zijn jongens aankijkt en vraagt “Anyone else just wondering?” “No boss” klinkt het unisono. Typisch staaltje van ontbreken van een overlegcultuur. Sinds lang Four For Texas weer eens gezien. Niets bijzonders. Sterrenvehikel: Frank Sinatra. Dean Martin. Ursula Andress. Anita Ekberg. En Bronson en Elam dus. En vooral: weer een film waarnaar Sergio Leone knipoogde. Hij kende het genre western op zijn duimpje. Charles Bronson speelde éérder mondharmonica dan in Once Upon A Time In The West. In Vera Cruz namelijk, puike film uit 1953. En Charles Bronson schoot Jack Elam éérder dood dan in Once Upon A Time In The West. In deze Four For Texas dus, uit 1963. In Four For Texas overigens ook een cameo van The Three Stooges (om wie ik als jongetje hartelijk kon schaterlachen). Het is geen grootse cinema en zeker geen subtiele humor, maar ook nu nog zit ik te grinniken om deze drie mafkezen:

https://www.youtube.com/watch?v=lk1o8fdmres

Modieus op stap

Dat Antwerpen een belangrijke modestad is weten we natuurlijk al lang, maar zelfs hier kijken we regelmatig op van wat er zoal aan vestimentaire eigenaardigheden in het straatbeeld opduikt. De broek lijkt geïnspireerd door de marsupilami en het rugzakje door Nijntje. Ik zie er mezelf niet zo snel in rondkuieren, maar het is alleszins een kleurrijk ensemble.

Bijna aaibaar (95)

 

Lutins Bulletins

Het is een prima idee van Luc Pay om de essays en interviews die hij in de loop der jaren schreef voor allerhande tijdschriften online inzichtelijk te maken op zijn blog Lutins Bulletins. Ik mocht samen met onder meer Luc jarenlang meewerken aan de Mededelingen van het Centrum voor Documentatie & Reëvaluatie van onze betreurde vriend Henri-Floris Jespers. In zijn meest actuele post aandacht voor Maris Bayar, maar er staat op zijn blog nog veel meer boeiends voor literair geïnteresseerden:  

https://lutinsbulletins.blogspot.com/2026/05/een-sibylle-en-haar-apocriefe-boeken.html

https://lutinsbulletins.blogspot.com/

Eveneens correct

De Wapenspreuk van België luidt Eendracht maakt macht. Maar vermits dit land drie officiële talen herbergt luidt ze ook nog L’Union fait la force en Einigkeit macht stark. Voor die Duitstalige versie is volgens mij gekozen om te voorkomen dat kwaadwillenden zouden denken dat er gestotterd werd want Eintracht macht Macht, met twee keer macht achtereen dus, is evenééns correct.

Uit de kast (CLXVIII): Hans Faverey

Eens in de maand ga ik voor deze rubriek met de ogen dicht voor mijn poëziekast staan om daar een willekeurige bundel uit te nemen. Deze keer is dat Verzamelde gedichten van Hans Faverey (De Bezige Bij, Amsterdam, 2000), waaruit ik bladzijde 257 opensloeg met daarop:

Op de flank, de helling
zijn heuvel, de bijna berg

al: daar men zou thuishoren.

In het eigenste vreemdgaande.
De dode plek te achterhalen.
O zo traag zich terugkaatsend.

Verdwenen kogelvangers

Nog toen wij al getrouwd waren lag Bergen op Zoom aan open water, waren we er gewend aan eb en vloed. Ondertussen is er land opgespoten, en is de Bergse Plaat een (onder meer door mijn broer) met graagte bewoonde wijk. Aan die getijden moest ik denken toen ik deze foto’s tegenkwam van de kogelvangers die er toentertijd nog de grens tussen land en water markeerden.

Leuke woorden

Blokkeel, cachi, duist, euzie, frituurvetcrimineel, gergel, heinhaak, knors, lambel, molbord, neutel, onk, patoot, sneesje, trunt, wijer.

Balkonbloei

Zo blijft de clematis op ons Bourlastraatbalkon eerst en vooral groen, en zo knallen de bloemen eruit! De zomerse temperaturen lokken ze naar buiten natuurlijk…. 

Drie steekproefjes

Nadenkend over de broers van Napoleon vroeg ik me af of andere beroemdheden uit de geschiedenisboeken enig kind waren of broers en/of zussen hadden. Zomaar drie steekproefjes: Julius Caesar had twee zussen (Julia maior en Julia minor) en Dzjengis Khan had drie volle broers (Qasar, Hachian en Temüge) en een zus (Temülün). Adolf Hitler had drie volle broers, die niet oud werden: Gustav (1885–1887), Otto (1887–1887) en Edmund (1894–1900). Hij had tevens twee zussen: Ida (1886-1888) en Paula (1896–1960). Tot zover dit Gemengd Bericht.

De enige gefotografeerde broer

Jérôme Bonaparte (1784-1860), de jongste broer van Napoleon Bonaparte, was de enige van de gebroeders Napoleon die ooit werd gefotografeerd. Hij was 66 toen deze opname werd gemaakt.

Doorpakken of niet doorpakken?

Geert Hoste vraagt zich, in zijn column in Dag Allemaal van deze week, af of federaal minister van volksgezondheid Frank Vandenbroucke doorpakt of niet: “Hij gaat homeopathie en acupunctuur aanpakken omdat het niet werkt en onzin is. Daar heb ik zelf geen kijk op, maar als hij alles wat niet werkt en onzin is gaat afschaffen, dan kan het hele land binnenkort op de schop.”

Hardnekkige Odeon

Goed, je moet een beetje je best doen om het te willen zien maar op de luifel aan de Frankrijklei waar vroeger de bioscoop Odeon (die in het vorige Gemengd Bericht te zien was) de deuren openhield, zijn nog steeds de contouren van die naam waar te nemen.

Provinciestad naar de film

Bladerend in de editie 1953 van de Winkler Prins voor de Vrouw treft me onder het lemma Antwerpen dat de stad toentertijd niet minder dan 75 bioscopen had met, houd u vast, in totaal 60.235 zitplaatsen. Dat is het aantal inwoners van een forse provinciestad! De opkomst van televisie en internet heeft het bioscoopbezoek geen goed gedaan natuurlijk. Vandaag de dag zijn in Antwerpen in kleine cinema’s als Cartoons en Klappei en grote als UGC (17 zalen) en Kinepolis (24 zalen, 7368 stoelen) nog heel wat rolprenten te bekijken maar van 60.235 zitplaatsen kunnen filmliefhebbers alleen nog maar dromen….

Twee jaar....

Goh, vandaag al twee jaar geleden dat mijn goede vriend Ron Scherpenisse zo onverwacht overleed. Het gebeurt nog regelmatig dat ik hem even iets wil appen of mailen, en soms duurt het nog even vooraleer ik me realiseer dat dat geen zin meer heeft. Ik denk nog best vaak aan hem. Gelukkig heeft hij online veel mooie dingen nagelaten….

https://ronscherpenisse.blogspot.com/

Stapvoets in het Duits

In het Duits is stapvoets rijden fahren in Schrittgeschwindigkeit. Wat een geweldig woord is me dát toch weer zeg: Schrittgeschwindigkeit. Wunderschön!

De vergankelijkheid van de roem

Bladerend in De Bron – Bloemlezing uit de Nederlandse literatuur (derde deel), in 1963 uitgegeven door De Nederlandsche Boekhandel hier ter stede (samengesteld door Lic. L. Van Beeck, † Lic. J. Van Cleemput en Lic. J. Van Tichelen, leraars aan het Koninklijk Atheneum te Antwerpen) valt me weer de vergankelijkheid van de roem op. Van de gebloemleesden zijn er heel wat van wie ik, in deze materie toch niet geheel vreemd, nog nóóit gehoord heb. Of kent u nog Frans Ramon Boschvogel (foto boven), Herman Robbers, Jook Steenhoff, Albertus Bernard Wigman, Eddy Franquinet, Paula Sterkens-Cieters, Reinier van Genderen Stort (foto onder), Joan Kat, Cornelis Bauer en/of Marcel Matthijs?

Onveranderd stadhuis

Bezig in de interessante historische strip De hertog van Alva, van Antonio Gil. Gil schetst een gedetailleerd beeld van de periode dat Alva de scepter zwaaide over de Lage Landen, vanuit het Spaanse perspectief. Het is aardig om in dat boek het stadhuis van je eigen stad tegen te komen, opgevoerd in een scène uit 1570, en te zien dat daaraan in 456 jaar quasi niets is veranderd….

Daar komen zij!

Ja hoor, daar komen zij! Vanaf de Gemengde Berichten-redactieburelen zijn de zomerse temperaturen al duidelijk in zicht. Nog even geduld en de verwarming mag weer voor een aantal maanden uit.

Eenvoudige schoonheid

Je kunt natuurlijk niet bij omzeggens ieder gebruiksvoorwerp met studie stil blijven staan, maar soms ontkom je er niet aan. Zo heb ik met be- en verwondering staan kijken naar de eenvoudige schoonheid van deze rode schenkkan.

Net eventjes anders

Ik ben zeker niet gramstorig, maar ergernis is wel heel rap mijn deel als mensen slordig zijn. Ik vind dat nuances belangrijk zijn. Zo zeggen veel mensen dat Charles Darwin destijds in zijn On The Origins Of Species betoogde dat de mens van de aap afstamt. Dat deed hij niet. Darwin beweerde dat mens en aap een gemeenschappelijke voorouder hebben, en dat is toch net eventjes anders….

Kleurrijke taart

Het gaat waar het eten betreft natuurlijk niet louter om de smaak. Dat weet Geertje ook erg goed: bezie eens hoe kleurrijk haar groentengrillgerecht een plezier voor het oog is! 

Onderweg met de tram: Lijn 4 in Stuttgart

In Stuttgart onderhoudt Lijn U4 van de Stadtbahn de verbinding tussen de Undertürkheim Bahnhof en de Hölderlinplatz.

https://www.youtube.com/watch?v=PliZ4v8_XnM

Uitbundig groen

Enkele lentes geleden kregen de paardenkastanjes op onze cour een grondige professionele knot- en snoeibeurt waar ze toch wel even van moesten bekomen maar nu staan ze er weer uitbundig groen bij. Een genot voor het oog!

Different Animals

Suzy Quattro heeft verstand van popmuziek: “There’s singles and there’s albumtracks. And you knów it as you’re doing it. You can’t make a single out of an albumtrack, and you can’t make an albumtrack out of a single. They are two different animals.” Dat zou ik nou trouwens een leuke naam voor een band vinden, Different Animals....

Hardnekkig volksgeloof

Grappig hoe hardnekkig het volksgeloof rond de IJsheiligen zich handhaaft: op hun feestdagen zou nog nachtvorst op kunnen treden. Dat klopt niet meer. Weliswaar zijn de verjaardagen van respectievelijk Mamertus, Pancratius, Servatius van Maastricht, Bonifatius van Tarsus en Sophia van Rome nog steeds 11, 12, 13, 14 en 15 mei maar die link met de nog mogelijke nachtvorst uit de volksweerkunde was er al toen de Juliaanse kalender nog werd gebruikt, dus vóórdat Paus Gregorius XIII die in 1582 bij pauselijk decreet opzuiverde door donderdag 4 oktober te laten volgen door vrijdag 15 oktober 1582.

Van harte gegund

Uiteraard is hem deze kapseluitstulping van harte gegund, maar ik moest grinniken toen ik in de tram het wat sneue staartje van deze pronte ouwe hippie tegen het zonlicht zag krullen. Duidelijk een geval van vastklampen aan wat nog resteert en nog geen vrede kunnen hebben met het proces van kaler worden….

Niet in eigen zak....

Eventuele winst zouden ze onmiddellijk afstaan aan de congregatie. Dat hadden ze Soeur Supérieure des ochtends plechtig moeten beloven….

Liedje met aanleiding

Meestal ben je je er niet van bewust waaróm je een bepaald liedje begint te zingen, maar dat snap je natuurlijk wél wanneer je bij een dergelijk uitzicht aan Somewhere Over The Rainbow begint….

Zeewierzee

Een van de eerste dingen die ik op de lagere school leerde bij aardrijkskunde was dat palingen paaien in de verre Sargassozee. Pas nu steek ik op dat sargazo, sargasso,  Spaans is voor zeewier. Eigenlijk paaien de alen dus in de zeewierzee.

Ster met klassieker

Neen, Marilyn Monroe is zeker niet het domme blondje geweest waarvoor velen haar houden, maar overdrijft ze hier nou niet een beetje? Of consumeerde ze de klassieker effectief volledig? Ik beken dat ook ik met een ontroerende regelmaat Ulysses van James Joyce uit de kast heb gepakt om dat boek na er maximaal veertig, vijftig bladzijden van te hebben gelezen daar weer terug in te zetten. Marilyn heeft het, zo suggereert deze foto toch, úit gelezen.

De wereld is om zeep

De wereld is om zeep
Er gebeuren rare dingen rondom mij
Helemaal om zeep
En het Laatste Oordeel kan niet ver meer zijn

Ik ken de geschiedenis goed genoeg om in de recente bewegingen van de Verenigde Staten van Noord-Amerika de laatste strapatsen van een wereldmacht in verval te herkennen. Ik zie ook dat de nieuwe er reeds is, dus we slaan gewoon een vers hoofdstuk van de wereldhistorie op. Zorgen maak ik mij niet, maar wel betrap ik me er op regelmatig het refrein van Urbanus van Anus’ De wereld is om zeep zachtjes voor me uit te zingen….

https://www.youtube.com/watch?v=J-QEUgad2bk

Cinema Trivia: Naar het verleden

Ik kan me nog goed herinneren hoe spannend ik het als kleine jongen in de Roxy, de bioscoop waarin mijn vader beatae memoriae een kwart eeuw films projecteerde, vond als het doek openging. Het dóek, ja. Dat was er toen nog. Moest daaraan denken bij het lezen van een beschouwinkje van W.F. Hermans die het doek analyseert als een erfenis uit de tijd dat een bioscoop nog filmtheater heette: ‘In schouwburg of opera gaat het doek niet open zonder de toeschouwers met een verrassing te verblijden of te verbluffen. Dit is de zin van het gordijn. Maar iedereen weet wat er achter het gordijn van de bioscoop (alle gordijnen van alle bioscopen) schuilgaat: een witte lap.’ Tegenwoordig zie je in filmzalen direct het scherm. De gordijnen zijn gaandeweg, ik ben me de verdwijning ervan niet bewust geweest, stilletjes naar het verleden gedirigeerd. Deze verdwijning wettigt het vermoeden dat Hermans haar toe zou hebben gejuicht.

Bijna aaibaar (94)

 

Dat dan weer wel

Neen, ondanks het gebruik ervan in de roemruchte Vlaamse televisiereeks Kapitein Zeppos is de Amphicar nooit echt gemeengoed geworden. De kans dat een ervan een andere, zoals op deze foto, voorrang moest verlenen omdat die van rechts kwam was klein. In 1962 heeft een Amphicar, met bestuurder uiteraard, Het Kanaal overgestoken. Dat dan weer wel.

Lentehaiku

Hallo, jong kauwtje.
Heb jij nog steeds geen eigen
vrouwtje, manneke?

Uit de kast (CLXVII): Jan Vanriet

Eens in de maand ga ik voor deze rubriek met de ogen dicht voor mijn poëziekast staan om daar een willekeurige bundel uit te nemen. Deze keer is dat Leegstand van Jan Vanriet (De Bezige Bij, Antwerpen, 2012), waaruit ik bladzijde 14 met daarop Rex Gildo opensloeg:

De zanger is aaibaar
Hij is de weg en het leven

Hoe hij voor ons sterft
als een salamander
tussen hoogpolig medeleven

en verdwijnt
in de golven
van een genopte oceaan

het springkasteel
van de slappe lach

De trein uit het oosten

Mij kwam een beeldschone ansicht uit het stoomtijdperk onder ogen, met daarop afgebeeld de perrons van het station van mijn geboortestad. Links een Arbeiderslokaal (de sociaaldemocratie moest nog uit worden gevonden), rechts de trein uit het oosten op weg naar Zeeland. Deze aanblik kan ik me niet herinneren, maar deed me plotsklaps wel denken aan die mooie kleine hardkartonnen vervoersbewijzen waarmee we in de vorige eeuw de geldigheid onzer treinreis konden bevestigen.

Droomopnemer

Voor zover ik weet is het apparaat er nog steeds niet, maar een eeuw geleden meende het tijdschrift Science and Invention toch al dat de realisatie van een machine die dromen vast kan leggen (The Dream Recorder) tot de mogelijkheden behoorde.

Even wennen

Ik kan me nog goed herinneren dat toen ik pas in Vlaanderen woonde verbazing mijn deel was toen de slager bij wie ik vol au vent had gekocht me zei dat ik die slechts eventjes in de micro hoefde te steken. In Nederland is micro de apocope van microfoon, maar hiér van microgolfoven. En die heet in Nederlnd magnetron.  Dat was dus eventjes wennen…. 

Aangename verrassing

In de onvolprezen culturele pleisterplaats Den Hopsack in de Grote Pieter Potstraat in Antwerpen vond ik Painted Waltz een bijzonder aangename verrassing. De expositie van schilderijen van Karien Maes is een verademing in een wereld waarin al te vaak effectbejag en kokervisie als deugden worden aanvaard. Karien Maes bedenkt niet alleen fascinerende voorstellingen, ze weet ook nog eens hoe ze die vakkundig op doek moet brengen. Een aanrader!