In het jongste nummer van het immer sympathieke
driemaandelijks cultureel tijdschift Portulaan (jaargang 42 nummer 167) steek
ik uit Jan Bauwens’ artikel Massa, waanzin, religie en ‘wetenschap’ op
waar de term IJzeren Gordijn zijn oorspong heeft. Ik dacht altijd dat die, als Iron
Curtain, van Winston Churchill afkomstig was maar de Belgische koningin
Elisabeth (die van de muziekwedstrijd ja) gebruikte reeds in 1915 de term eiserner
Vorhang voor de situatie die in 1915 tussen haarzelf en haar Duitse familie
bestond. In 1924 dan verklaarde de Britse ambassadeur in Berlijn dat het toen
bezette Rijnland ‘een ijzeren gordijn’ moest zijn om Frankrijk tegen
toekomstige Duitse agressie te beschermen. De term IJzeren Gordijn voor de
scheiding tussen de Duitse en de Sovjetinvloedssfeer werd voor het eerst
gebruikt in een artikel van het Duitse dagblad Das Reich, op 18 februari 1945, waarna Joseph Goebbels volgens datzelfde dagblad in een redevoering op 25 februari ook
over ‘een ijzeren gordijn’ sprak. Maar de naam is óuder, en komt uit de
negentiende eeuw waarin een IJzeren Gordijn (of eiserner Vorhang)
in Duitse theaters een verplichte veiligheidsmaatregel was die moest voorkomen
dat een eventuele brand op het podium zich direct tot de zaal zou uitbreiden. In
geval van brand op het podium werd een metalen scheidingswand tussen podium en
zaal neergelaten die door brandweerlieden met water werd gekoeld.
Het falen van Julianus de Afvallige (2)
1 uur geleden
.jpg)