Zomaar wat mooie vogelnamen: Bisschopstangare,
blauwkapmotmot, braamsluiper, groefsnavelani, hamerkop, hazelhoen,
kroeskoparassari, kuifzaagbek, letterwouw, maskergors, parelhalstortel,
pompadoercotinga, roelroel, roestvleugeltiran, roodsnaveltok, trapvechtkwartel,
vorkstaartscharrelaar, witkruinlawaaimaker, witwangstern, woudaapje,
zilvertaling, zonneral. Het lijkt wel of Kapitein Haddock aan het vloeken is.
Ik heb er echt niet één verzonnen….
Ik vind het altijd
interessant om in de statistieken van de EU te neuzen. Zo blijken Duitsers de grootste huurders te zijn. In
Europa huren enkel de Zwitsers meer. Bijna 60 % van de Duitse bevolking huurt.
Minder dan de helft bezit dus een eigen huis. Ter vergelijking: in Spanje bezit
80 % van de bevolking een eigen huis. De meerderheid van de bevolking in elke lidstaat
van de EU leeft in een koopwoning, variërend van 51,4 % in Duitsland tot
96,8 % in Roemenië. Het gemiddelde in de EU 27 was 70,0 %. België zit daar
met 72,7 % woningbezitters iets boven, Nederland met 69,4 % onder.
Mocht er een herdruk
komen van het Bergs
Monumentenboek – Monumentale architectuur in Bergen op Zoom (Mijn geboortestad telt niet minder dan 304 Rijks-
en 440 lokale monumenten) dan moet er op bladzijde 113 iets worden
gecorrigeerd: ‘Op de rand van het dak van het kerkgebouw (de Heilig Hartkerk
waar ik vele jaren misdienaar en acoliet was) bevindt zich een omlopende
balustrade. Elk van de acht zijden van de koepel heeft drie vensters met
daarboven vier blinde nissen,’ staat er in de omschrijving. Op de foto ernaast
is pertang duidelijk te zien dat het víjf blinde nissen zijn….
In het huidige bestaan is Geertje de
belangrijkste vrouw in mijn leven. Ik was haast vergeten dat ik dankzij
speurwerk van mijn broer, die de familiestamboom helder probeert te krijgen,
leerde dat een eerdere Lambertus Bevers ook al een Geertje nabij heeft gehad,
zij het niet als lief maar als moeder: die Lambertus werd gedoopt als zoon van
ene Laurens Wilm Bevers en diens gade Geertje (Dirk is
nog wel, de achternaam niet leesbaar).
Ik kan het
alleen maar hartgrondig eens zijn met Jan Rodts’ aantekeningen bij de Troglodytes
troglodytes: ‘De winterkoning verraadt zijn aanwezigheid vaak door zijn
luide, explosieve en melodieuze zang met knetterende trillers, rollers en hoge
noten. Het is verbazingwekkend dat zo’n klein vogeltje (Bij ons is alleen de
goudhaan kleiner) wel 90 decibel kan produceren waardoor het op een afstand van
500 meter nog gehoord kan worden.’
Fascinerend is
ook hoe Vaclav Smil uitlegt hoe alle nieuwgeborenen lactase aanmaken, het enzym
dat nodig is voor de vertering van lactose, de suiker in moedermelk. Na de
kindertijd verandert het vermogen om melk te verteren echter. Het vermogen om lactose
te verteren blijft intact bij traditioneel veehoudende volken, maar verzwakt of
verdwijnt in samenlevingen waar geen melkdieren worden gehouden waardoor
lactose-intolerante populaties worden omringd door melkdrinkers zoals de paardenmelk
drinkende Mongoliërs en de jakmelk drinkende Tibetanen ten noorden en westen
van de Chinezen, die helemaal geen melk drinken.
Goh, ik leer van Smil ook
dat in Frankrijk, toch het traditionele wijnland bij uitstek, steeds minder
wijn wordt gedronken. In 1850 dronk een gemiddelde Fransman nog 121 liter per
jaar, nu nog amper 40. En dat terwijl ik me de Fransen toch nog steeds voorstel
als lieden met een fles wijn binnen handbereik, zoals de raboteurs van
Gustave Caillebotte die zelfs bij het schaven van parket een slok in de buurt willen.
In zijn boek Cijfers liegen niet – 71
dingen die je over de wereld moet weten tekent Vaclav Smil, professor aan de Universiteit van Manitoba, uit dat Japan onherroepelijk in de problemen gaat
komen omdat het huidige inwonertal zonder immigratie (waar Japanners tegen
zijn) in 2050 nog slechts uit 97 miljoen mensen bestaat, tegen nu nog 127
miljoen. Smil vraagt zich af wie over drie decennia in het land van de Rijzende
Zon de uitgebreide en efficiënte transportinfrastructuur gaat onderhouden, of
de miljoenen ouderen gaat verzorgen: In 2050 zullen er meer mensen van boven de
80 zijn dan kinderen. Benieuwd hoe Nippon dat op gaat lossen.
Goh, dat is sterk: pakte
in de werkkamer willekeurig wat cd’s van de plank klassieke religieuze muziek
en laten die nu alle drie van een Póólse componist zijn. Requiem for a friend van Zbigniew Preisner, Te Deum van Krzysztof Penderecki
en Beatus vir van Henryk Górecki. Ik moest denken aan de keer dat
ik het boodschappenlijstje raadpleegde waarop zonder opzet opeenvolgend drié woorden die met
sp begonnen waren genoteerd: spinazie, spaghetti en spruitjes.
De langste mannen leven
in Nederland, België, Estland, Letland en Denemarken. Wat ik nu zo vreemd vind
is dat de Top 5 van ‘leveranciers’ van de langste vrouwen niet, hetgeen ik
verwacht had, dezelfde is. Neen, de langste vrouwen komen uit Letland,
Nederland, Estland, Tsjechië en Servië.
En óf de vogeltjes die op
en rond onze cour wonen weten dat we een nestkastje op ons balkon hebben
gehangen. Vanmorgen kwam er een winterkoninkje poolshoogte nemen, en nu zit er
een koolmeesje op….
Er zijn in het verre buitenland
meer premiers met een Nederlandse naam geweest. Zo was graaf Sergius Witte van
6 november 1905 tot 5 mei 1906 premier van het immense Rusland.
Verspreid over drie decennia
leidde in de vorige eeuw Dirk Jan de Geer twee Nederlandse regeringen. De Geer
lijkt een echte premiernaam: van 20 maart 1876 tot 19 april 1880 was ook ene
Louis de Geer sr. (bovenste foto) premier. Niet van Nederland, maar van …. Zweden.
Dat Heineken wereldwijd
bekend is weet ik, maar het verbaasde me om – ik deed mee boodschappen met een
vlogster – te zien dat in Russische supermarkten ook Hoegaarden en Kriek en het
onvolprezen Grolsch te koop zijn. En dat er gewoon Hoegaarden en Kriek in
Latijns schrift op het etiket staat, niet in Cyrillisch. Een Hoegaarden kost er
67,99 roebel (0,81 euro), een Kriek 86,99
roebel en een Grolsch 179 roebel. Het goedkoopste Russische pintje kost 29,99
roebel voor een halve liter.
Belgen hebben een
spreekwoordelijke baksteen in de maag, en vinden het erg belangrijk om dicht
bij het ouderlijk huis te wonen. De ‘woonladder’ in België: eerst wordt een
appartement gehuurd, dan een starterswoning gekocht en dan een groter permanent
huis. Eenmaal daar verhuist de gemiddelde Belg enkel als het moet. Als hij
scheidt bijvoorbeeld, zijn job verliest of naar een rusthuis gaat. In weinig
landen wordt zo weinig verhuisd als in België.
Het aantal keren dat een
mens verhuist verschilt per land opmerkelijk. Zo verhuist een Duitser in zijn
leven gemiddeld 6 keer, een Nederlander volgens het Centraal Bureau voor de
Statistiek 7 keer en een inwoner van het Verenigd Koninkrijk 8 keer. In de
Verenigde Staten van Noord-Amerika is dat zelfs 11,7 keer. Nadat we ons eerste
huis, dat met de zeven ramen op het eerste verdiep rechts op de foto, verlieten
verhuisden wij 4 keer. Wat dat aangaat zijn we dus eerder Belgen.
Het Duits heeft dikwijls
één woord waar wij er meer nodig hebben. Regen die lang aanhoudt bijvoorbeeld
is Dauerregen, en extra sneeuw Neuschnee. Ze hebben zelfs een woord van 37
letters als ze van je willen weten hoe jij je aardappelen het liefst bereidt: ‘Was
ist deine Lieblingskartoffelzubereitungsmethode?’
Nou heb ik de avonturen
van Kuifje toch al bijna mijn hele leven in de kast, maar voor het eerst vraag
ik me af of hij links of rechts is. In Het gebroken oor heeft
hij zijn pistool namelijk eerst in de rechter-, en verderop in het album in de
linkerhand. Dat viel me nu pas voor het eerst op.
Wat verder bladerwerk legt
nog meer onduidelijkheid bloot. Zo heeft hij in De scepter van Ottokar de telefoon in zijn rechterhand, maar in Het zwarte goud in zijn
linker. Om hem met zijn réchter weg te leggen. Ook in Het geheim van de Eenhoorn heeft hij (zie hieronder) de hoorn eerst links
vast, en dan rechts. Merkwaardig.
Sommige woorden zijn,
toch zeker wat klank aangaat, echt universeel. Neem poef. Op de een of
andere manier vond ik dat altijd een typisch Nederlands woord, maar neen. Het
zitkussen heet in het Engels, Frans, Italiaans en Tsjechisch pouf, in
het Deens, Pools, Russisch en Turks een puf en in het Duits, Noors en
Zweeds een puff. De uitspraak is
overal dezelfde!
Albanië, Andorra, Bulgarije,
Hongarije, Italië, Liechtenstein, Luxemburg, Nederland, Roemenië, Spanje, Rusland, Wit-Rusland en
Zweden. En o ja, Vaticaanstad. Ziehier de Europese landen die nog nooit een
vrouwelijke president of regeringsleider hebben gehad. In Luxemburg is premier
Xavier Bettel wel openlijk homoseksueel, hetgeen in België (dat later Sophie
Wilmès als eerste vrouwelijke premier had) eerder Elio di Rupo was. Ik heb het
nagekeken en alle andere staten op ons continent kenden al ooit een vrouwelijke
president of regeringsleider. Ook Polen en Turkije, zelfs het zo machistische Frankrijk. Ook Georgië, Kosovo, Moldavië en zelfs Transnistrië.
Het is maar om aan te geven dat 13 (van Vaticaanstad hoef je er geen te
verwachten) Europese landen waaronder Nederland nog een zekere inhaalslag op
het vlak van emancipatie hebben te maken.
Welk een fraaie
bloeiwijze heeft de Phalaenopsis amabilis, de maanorchidee, toch. En
welk een treffende naam! Hij komt van het Griekse phalaina wat mot betekent,
en opsis wat gelijkend betekent. De benaming beschrijft de
bloeiwijze van sommige soorten, die op een vliegende mot of vlinder lijkt.
In de provincie Antwerpen waren Luxor en Roxy de
populairste namen voor bioscopen. Je had een Luxor in Berchem, Borgerhout,
Ekeren, Mechelen, Ramsel en Willebroek en een Roxy in Antwerpen, Hoboken,
Meerhout, Mol, Niel, Retie, Rumst en Turnhout. Dat het inderdaad geliefde namen
waren weet ik ook uit Bergen op Zoom. In mijn jongensjaren waren daar slechts
twee bioscopen. En jawel, quod erat demonstrandum, de een heette Luxor en de
ander Roxy….
Sommige woorden zijn in verschillende talen verwant
en dus herkenbaar. Andere zijn écht anders. Neem het woord vroedvrouw.
Dat is in het Deens jordemoder, in het Frans sage-femme, in het
Engels midwife, in het Italiaans ostetrica, in het Russisch akusherka,
in hetSpaans partera, in het
Tsjechisch porodni en in het Turks ebe. Het merkwaardigst vind ik
het echter in het normaliter zo verwante Duits klinken: Hebamme.
Een van onze lievelingstreinreizen is die langs de Azurenkust. Van Juan-les-Pins naar Monaco bijvoorbeeld (of nog
even verder door de grens met Italië over naar Ventimiglia) en vice versa:
Wat doet een mens zoal in coronatijden?
Even een pauze nemen voor het beeldscherm, zich uitrekken en kijken of er nog
iets te knabbelen valt. Er blijken letterkrakelingetjes te zijn. En daarmee
moet natuurlijk eerst even gespeeld vooraleer ze opgepeuzeld worden….
Sommige zaken hebben een naam waardoor je
ze, eigenlijk ongeacht de kwaliteit die ze leveren, niet werkelijk ernstig kunt
nemen. Maar er zijn uitzonderingen. Hoe noem je je bedrijf als je in schoringswerken
/ etançonnements doet? Stabil. Goedgekeurd. IJzersterke naam: Stabil!