Reisverschil

Grappig klein taalverschil: Een Nederlander die op reis gaat pakt zijn koffers, een Vlaming die op reis gaat maakt zijn valiezen.

Bloemrijk proza

Jonge sportjournalisten zouden er goed aan doen Jaarboek No. 1 – Topclub Feyenoord, dat verscheen in 1969, te lezen. Als trouw supporter haal ik dat nog wel eens uit de kast . Welk een bloemrijk proza werd er toen toch geschreven. Wat te denken van dit fragment uit het wedstrijdverslag van NAC-Feyenoord (3-1): toen Kindvall 0-1 scoorde ‘leek de Rotterdamse toekomst zo rozerood als de kleur van een bedeesde maagd die plots ten huwelijk wordt gevraagd. Maar te drommel, Feyenoord verzuimde door te drukken, meende op de lauweren te kunnen  rusten, doch zat twee minuten later met de billen op de blaren [….].’ Wat een stilistische souplesse. Feyenoord werd dat seizoen, waarin doelmannen niet zomaar reddingen verrichtten maar snode plannen van de vijandelijke midvoor verijdelden, overigens kampioen.

Grappige taal

“Hoe vond je haar haar, zo kort?” “Best aardig, maar had ze het niet al lang kort?” Potztausend, wat een grappige taal hebben wij eigenlijk hè, dat die twee tegengestelde woorden samen tóch betekenisvol zijn: al lang kort....

Uit de kast (CXLV): Gerrit Achterberg

Eens in de maand ga ik voor deze rubriek met de ogen dicht voor mijn poëziekast staan om daar een willekeurige bundel uit te nemen. Deze keer is dat Verzamelde gedichten van Gerrit Achterberg (Uitgeverij Querido, Amsterdam, 1984), waaruit ik op bladzijde 992 Geologie opensloeg:

Koude is tussen ons
als een ijstijd, mens.
Gij zijt rotssteen.
Ik ben alluvium.

Gij zijt wet en staat.
Ik verander dagelijks,
om eenmaal ergens
nieuw land te zijn,
buiten de kaart.

Cinema Trivia: 1 Mark

Dankzij het bekijken van Zwei in einer großen Stadt, een charmante Fronturlauberfilm uit 1942 van Volker von Collande met Claude Farell en Karl John, kunnen we onthouden dat een toegangskaartje voor de Berlijnse Zoo toentertijd 1 Mark kostte. En 50 Pfennig voor wie nog geen 10 was.

Duidelijk weer

Je hoeft niet eens te lúisteren naar meteoroloog Benjamin Stöwe: hij maakt veelal vestimentair al duidelijk wat voor weer ons te wachten staat….

https://meergemengdeberichten.blogspot.com/2019/12/nog-meer-kleuren.html

Bestaand woord

Taal is een levend organisme. Ik weet het. Maar als ik Scrabble zou zitten spelen met iemand die het woord badkamerradioeend zou leggen was dat wat mij betreft gegarandeerd aanleiding tot ambras. Beláchelijk zou ik het vinden. Dat dacht ik toen ik het tegenkwam in de supermarkt. Daar bestaat het. En dus bestaat het. Badkamerradioeend. Overigens stelde mijn zwager Chris me gerust: je zou het woord met Scrabble niet eens kúnnen leggen omdat er in dat spel plaats is voor woorden van maximaal 15 letters, en badkamerradioeend telt er 17.... 

Zomer

Boodschappen doe ik meestal in een supermarkt in de kelder onder een torengebouw. Geen daglicht is er in zicht. Stel dat je daar geblinddoekt heen zou worden gebracht dan zie je er toch, van zodra die blinddoek verwijderd is uiteraard, bij binnenkomst in één oogopslag welk seizoen het is. Bots je des winters meteen op bloemkolen, nu knallen zich de kersen haast vanzelf je winkelwagentje in….

Modane-Torino

Kwam op het wereldwijde web een Führerstandsmitfahrt tegen van een van de interessantere trajecten van een treinreis die we eerder deze eeuw maakten, dat van Modane naar Turijn. Voor mensen die Lage Landen gewoon zijn blijft het bijzonder om bergen te zien, en al helemáál om er doorhéén te treinen….

https://www.youtube.com/watch?v=eoFGonYjiK8

'Voorfoto'

Geertje maakt vooraleer het gezelschap dat ze gaat fotograferen ‘op punt staat’ al wel eens een ‘voorfoto’. Vaak zijn zulke opnamen leuker om te bekijken dan het officiële portret. Ook deze ‘voorfoto’ die ik tegenkwam is aardig om te bekijken. Tien van de mensen kijken niet alleen niet eens naar de lens, maar gewoonweg een andere kant op. Alsof ze niet weten wat een camera is. De andere negen doen dat wel. Vooral de soldaat lijkt zich de aanwezigheid van de lens zeer bewust.

Kuuskes

Dat bepaalde dieren en dingen in dialect soms een andere naam hebben is bekend. Maar uit Onbegrensd Brabant (boek én films) van Paul Spapens, Stijn van der Loo en JACE van de Ven leer ik dat soms één woord twee verschillende dieren aan kan duiden: in Midden-Brabant staat er geen grenspaal maar een dialéctpaal tussen Boxtel en Oirschot om  aan te geven dat tot en met Boxtel een kuuske een varkentje is, en vanaf Oirschot een kalfje. Op de dialectpaal geeft het zwijnshoofdje aan dat je Boxtel (en Liempde en bij uitbreiding Tilburg) nadert waar een kuuske een biggetje is, het kalfskopje dat vanaf daar een kuuske een rundje is.

Stuurloos op Versindaba

Op Versindaba verscheen mijn gedicht Stuurloos, dat ik schreef na het overlijden van mijn dierbare vriend Ron Scherpenisse, nu een maand geleden….

https://versindaba.co.za/2024/06/24/bert-bevers-stuurloos/

51.201

Ik vraag me af of fanatieke liefhebbers van Twin Peaks, in een quiz daarnaar gevraagd, zouden weten hoeveel inwoners dat (fictieve) stadje heeft. Ze zouden het kúnnen weten vermits het aantal aan het begin van iedere aflevering duidelijk aangegeven staat: 51.201.

Verbascum thapsus

Wanneer ik door de Kruidtuin kuier blijf ik altijd even staan bij de Verbascum thapsus uit de familie Scrophulariaceae. Ik vind de koningskaars een betoverend mooi gewas.

Zeldzame munten

Kwam in mijn portemonnee twee eerder zeldzame munten tegen. Een van € 1 met de beeltenis van Prins Albert van Monaco (wanneer zie je die nou?) en een van 5 cent die volgens mij een misslag is: over de beeltenis staat Willem-Alexander Koning der Nederlanden. Volgens mij hoort die tekst daar eigenlijk niet.

Momentopname

De nabije cultuurdragers zijn hic et nunc Held…., Harrie Geelens vertaling van Ovidius’ Heroides, De Pelgrim – Kunst en zingeving in een onttoverde wereld (1924-1931), het nog immer beklijvende album The Hurting van Tears For Fears en Blue Velvet van David Lynch. 

3

Een bijzonder eigenaardig verschil tussen Amerikanen en ons Europeanen is dat zij van de Nieuwe Wereld het getal 3 uitbeelden met de drie buitenste vingers van de hand. Ik zou wel eens willen weten waar dat vandaan komt.

Op ladderie

Met plezier op stap gaan, op de kuier. Zoveel betekent voor ons op ladderie gaan. Ik vroeg me ineens af of dit familietaal is, of Bergs (uit mijn geboortestad Bergen op Zoom) maar volgens Geertje (uit Tilburg) kent zij het ook van oudsher en zou het zeker algemeen Brabants betreffen. Ik kan de uitdrukking echter nérgens vinden. Merkwaardig….

De schilder H.

Overigens is aan Adolf Hitler zeker geen groot artistiek vernieuwer verloren gegaan maar wel ergert me het gemak waarmee bepaalde mensen zijn jeugdwerk denigrerend afdoen als ‘kladwerk’ van een ‘mislukt schildertje’. Die mensen zijn zelf met tekenen dikwijls op het niveau van harkhandjes en kopvoeters blijven steken, en vinden waarschijnlijk ook dat je niet van Wagner mag houden omdat Hitler van diens muziek hield. Ik vind dat de latere Rijkskanselier af en toe beslist verdienstelijk werk konterfeitte, zoals deze stadsgezichten. Ik zou die niet zo uit de kwast krijgen.

Wie we daar hebben

Ik dacht dat ondertussen alle foto’s van Adolf Hitler in de Groote Oorlog wel zo’n beetje bekend waren, maar er duikt er in Hitler aan het Westfront (rijkelijk geïllustreerd boek van Dr. Henk van Capelle en Dr. Arie-Pieter van de Bovenkamp) een onbekende op: koerier Hitler in de Rue Faidherbe in Fournes-en-Weppe, in vol marstenue op weg naar het stafkwartier om nieuwe orders in ontvangst te nemen. Een foto uit mei 1915. Een kwart eeuw later ging hij, toen Führer, daar nog eens een kijkje nemen.

Hoe groot is die kans?

Je hebt zo van die toeristische filmpjes waarin mensen met een camera op de borst door steden kuieren. Kwam zo’n filmpje tegen op het internet en zag dat de onbekende filmende bezoeker ook bij ons in de buurt was. En wie komen daar in de Bourlastraat (ongeveer vanaf 59.30) hun deur uit? Wij toch zeker! Hoe groot is die kans?

https://www.youtube.com/watch?v=chgen33XbaI

Verborgen gedachten

“De taal is de mens gegeven om zijn gedachten te verbergen.” Dat schreef Molière ooit, maar dan in het Frans natuurlijk. Dat Franstaligen opmerkelijk veel meer woorden nodig hebben dan Germanen merkte ik hier al eens eerder op. Een goed voorbeeld: ik zag in de gids dat op een van de Franse zenders The Horse Whisperer wordt uitgezonden. In het Frans wordt dat L’homme qui murmurait à l’oreille des chevaux. 3 woorden (19 letters) worden er dus 9 (43). Nog eens verder gebladerd: Kalidor, la légende du talisman blijkt Red Sonja te zijn, en Le train sifflera trois fois is High Noon. Waarvan akte.

Volle groepsfoto

Trotse matrozen en andere zeelieden op een fraai groot groepsportret. Moet voor die mannen wel lastig (“Ik sta daar, daar ongeveer elfde van links op ongeveer de vijfde rij.”) zijn geweest om aan te geven waar ze staan….

Bijna aaibaar (72)

 

Wenkbrauwhuppeltje

Wanneer Maja Weber het nieuws presenteert ontgaan mij meestal de actualiteiten omdat ik me dan af zit te vragen of haar rechterwenkbrauw (voor u als kijker de linkse) bij het afsluitende Tschüß weer zo’n eigenaardig huppeltje zal maken of niet. Volgens mij zijn er maar weinig mensen die dat kunnen. Ik heb het voor de spiegel wel eens geprobeerd maar mij lukt zo’n beweginkje niet….

Baas boven baas

Vladimir Putin komt als president met zijn 22 jaar aan de macht eigenlijk nog maar net kijken. Paul Kagame van Rwanda gaat hem voor met 24 jaar, het aantal dat ook Bashar Al Assad al achter zijn naam heeft. Ismail Omar Guelleh bekleedt in Djibouti al 25 jaar het hoogste ambt en in de Republiek Congo Denis Sassou Nguesso al 27 jaar. Dan heb je in Wit-Rusland nog Aleksander Lukashenko die 30 jaar geleden aantrad en in Tadzjistan Emomalii Rachmon die daar reeds 32 jaar president is. Isaias Afewerki van Eritrea, Yoweri Museveni van Oeganda en Paul Biya van Kameroen zijn al respectievelijk 33, 38 en 42  jaar president. Maar ook zij hebben het nakijken bij Teodoro Obiang van Equatorial Guinee want die zit komende zomer maar liefst reeds 45 jaar op zijn pluche.

Tussen de sporen

Een pump tussen de sporen. Eén. Zo’n schoen valt niet zomaar per ongeluk de trein uit. Ruzie aan het begin van de vakantie naar de kust, Keulen of Parijs? Of juist tijdens de thuisreis? Benieuwd of de draagster – ik bedoel dat niet rolpatroonbevestigend, ik zie een vent gewoon niet op zulke hakken stappen – heeft lopen hinken of dat ze die andere pump ook maar weg heeft gezwierd en makkelijke schoenen aan heeft getrokken….

Minitentoonstelling: Sporen

Een ouderwetsche inktlap heb ik niet meer, maar mijn vulpen dient af en toe wel even afgeveegd te worden. Dat doe ik dan aan papieren zakdoekjes. Ineens fascineerde me de aanblik daarvan: er lijkt wel sprake van een ritme, van een ‘schrift’….

Vele tinten paars

Wij kopen nooit bloemen maar zo af en toe krijgen we er. Dit bosje bijvoorbeeld kreeg ik als vaste klant ter gelegenheid van de heropening van ‘mijn’ Delhaize. En natuurlijk accepteerde ik dat beleefd dankbaar. Kijk toch eens hoe mooi de kleuren ervan overeenstemmen met die van onze klaverzuring. Alsof het bosje er op is uitgekozen.

Buitenbeentjes

Maart, april en augustus zijn de buitenbeentjes met elk een andere letter aan het eind van hun naam. Van de namen van de andere maanden eindigen er vier op een r, en vijf op een i. Vergeet dat niet!

Eind-f

Ineens vond ik slurf een typisch woord. Zouden er in onze taal eigenlijk veel woorden op een f eindigen? Dat moest ik nazoeken, en welnu: er zijn geen woorden die beginnen met een q en eindigen op  een f, en er zijn er evenmin die aanvangen met een y en eindigen op een f. Maar alle andere letters in ons alfabet beginnen wel een woord dat op een f eindigt. Voorbeelden uit mijn Van Dale: addergif, bluf, cenotaaf, dukdalf, erf, flarf, geloof, hoef, instinctief, juf, kalief, loef, maf, normatief, oorlof, paraaf, raaf, slurf dus, tegengif, uitgaansverlof, verf, wreef, xeromorf en zalf. Tot zover dit Gemengd Bericht. 

Nog een slurf

Niet alleen olifanten hebben een slurf, maar ook tapirs, steppeslurfhondjes en zeeolifanten. Dankzij onze Zoo weet ik nu ook dat er een vijfde soort aan dat rijtje toe kan worden gevoegd: de Macroscelides proboscideus, de slurfspitsmuis!

Niet alles wordt er beter op....

Ik vroeg een van de mannen die ons buurtje proper houden of ze eigenlijk nog van die ouderwetsche takkenbezems in hun arsenaal hadden. “Neen meneer, al lang niet meer.” Zijn ogen lichtten op bij de herinnering eraan. “Dát waren nog eens bezems!” Toen ik hen slachtoffers van de modernisering noemde zei hij “Niet alles wordt er beter op meneer, niet alles….”

Onbekende kloosterorde

Het etiket op deze fles miswijn wil waarschuwen dat de drank sulfieten bevat, maar door de tikfout (bevalt in plaats van bevat) ben je geneigd te denken dat sulfieten een onbekende kloosterorde zijn wier monniken de inhoud van deze flessen graag lusten….

Uit de kast (CXLIV): Michelangelo

Eens in de maand ga ik voor deze rubriek met de ogen dicht voor mijn poëziekast staan om daar een willekeurige bundel uit te nemen. Deze keer is dat Dichtungen des Michelangelo übertragen von Rainer Maria Rilke (Insel Verlag, Leipzig, 1938), waaruit ik op bladzijde 5 Antwort des Buonarroti opensloeg:

Schlaf ist mir lieb, doch über alles preise
ich, Stein zu sein. Währt Schande und Zerstören,
nenn ich es Glück: nicht sehen und nicht hören.
Drum wage nicht zo wecken. Ach! Sprich leise.

Geinig initiatief

Geinig initiatief: Antwerp on Air, het eerste zogenaamde luchtfestival met een aantal opvallende opblaasfenomenen: een reuzentijger aan het Operaplein, roze olifanten in de Stadsfeestzaal, flamingo’s in de Grand Bazar, een octopus die een gebouw op de Meir ‘wurgt’ en zelfs een gorilla die de Boerentoren beklimt. Wanneer zie je dat nu? Welnu: nu.

Gevoelsmatig niet oud

Je realiseert je dat je wat op leeftijd aan het komen bent als je een oude foto ziet die je niet als oud erváárt. Natuurlijk weet ik dat het vervoermiddel zich door de jaren heen naar het heden heeft gemodelleerd. Een trein blijft er gevoelsmatig voor mij echter uitzien als het type dat ik toentertijd dikwijls zag passeren wanneer ik voor de overweg moest wachten. Zó zag de trein eruit toen ik er voor het eerst een betrad…. 

Cinema Navelpluis: Tristezza

 

Rons onbekende tongen

Fascinerend waren ook Rons experimenten met onbekende tongen: hij schreef boekjes en brieven in zelfbedachte talen, waarvan er een aantal te zien is in de fotoverzameling die hij onderhield:

https://ronscherpenissefoto.blogspot.com/

Rons zwart-witte blokjes

En nog stééds, na al die jaren heb ik de reflex bij het zien van zwart-witte blokjes (gisteren nog passeerde er iemand met een zwart-wit geblokt regenscherm) mijn camera te pakken en een foto te maken voor Rons collectie:

https://zwartwitteblokjes.blogspot.com/

Rons kleine groepspraktijk

Met Cabinet Collectif laat Ron in zwartwit een kleine groepspraktijk na met liefdevol verzamelde groepsfoto’s uit alle windstreken:  

https://cabinetcollectif.blogspot.com/

Ron kwistig met kronen

Als eerbetoon aan Ron Scherpenisse hier dezer dagen aandacht voor een aantal van zijn beklijvende projecten. Zo was hij in Zum König kronen kwistig met het uitdelen van kronen:

https://zumkonigkronen.blogspot.com/

Dag Ron....

Met diep verdriet moeten we afscheid nemen van goede vriend Ron Scherpenisse, die gisteren volledig onverwacht overleed. Hij werd slechts 54. Ron, die ik in de tachtiger jaren in Bergen op Zoom leerde kennen, was een oorspronkelijk kunstenaar. Zijn blogs Zwartwitte blokjes, Zum König kronen en Cabinet Collectif blijven het bekijken waard. Zijn schilderijen stelde hij (ook in Antwerpen) regelmatig tentoon. Vele ervan sierden het front van De Auteur, het tijdschrift  van de Vereniging van Vlaamse Letterkundigen. Bob Bakker gaf op regelmatige basis coproducties van ons uit. Daarvoor liet ik me door Rons werk inspireren, en hij zich door mijn poëzie. Hij illustreerde mijn bundel Onaangepaste tijden, en verzorgde het omslagontwerp voor mijn Eigen terrein – Gedichten 1998-2013. Onze laatste gezamenlijke uitgave was Varianten zonder schroom. We hadden het voornemen om aan een nieuw project te beginnen, maar dat mag niet van Het Lot. Bijgaande selfie maakte hij van ons toen hij hier met zijn Veronic onlangs weer eens op bezoek was. Dag Ron, bedankt voor je vriendschap jongen. Dag lieve Ron….

https://beversenscherpenisse.blogspot.com/

https://ronscherpenisse.blogspot.com/

Uit oude tijden

Kwam in de boekenkast de Love Poems from Ancient Egypt weer eens tegen. Bijna vergeten dat ik die – zij het niet direct van hiërogliefen – vertaalde:

http://uitoudetijden.blogspot.be/

Feestelijke aanblik

Ik kan echt genieten van de aanblik van lekkere dingen die Geertje in huis haalt. Al doe je er mij geen plezier mee (ik heb, geen zoetekauw zijnde, liever een sandwich americain dan een gebakje) kijk ik met bijzonder veel genoegen naar zulke feestelijke minipateekes.

Late Pinksteren

In 1924 zou het pas 8 juni Pinksteren zijn. Dat wordt duidelijk op de achterkant van de oude reclame voor FIAT. FIAT, niet iedereen weet dat maar voor een grage quizzer behoort het tot de parate kennis, is overigens een acroniem. Het staat voor Fabbrica Italiana Automobili Torino. Maar dit geheel terzijde natuurlijk.

Een eeuw geleden

In 1923 werden de eerste en de tweede plaats in de Gran Premio D’Europa behaald door autocoureurs die een FIAT bestuurden. Waarom meld ik dat? Welnu, toen ik Secret Knowledge van David Hockney uit de kast pakte bleek daar een vermoedelijk ooit als bladwijzer aangewend reclamekalendertje in te steken. Het is van een eeuw geleden.

Een bijzonder aanplakbiljet

Iemand van de Oostender vereniging die instond voor de organisatie van het carnaval in de koningin der badsteden had dermate goede relaties met James Ensor dat die het zich verwaardigde het aanplakbiljet te ontwerpen met daarop de aankondiging van de feestelijkheden van 1931.